ကမၻာတ၀ွမ္း ပ်ံ႕ႏွ႔ံလာေသာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားႏွင့္ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈ ၂

ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားပ်ံ႕ႏွံ႔မႈကို အစဥ္အလာတရပ္ပမာ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္လာျခင္း
မိသားစုကိုအေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းျဖင့္ ေထာက္ပ့ံေပးႏိုင္ဖို႔အေရးႏွင့္ ဘ႑ာေရးဂယက္မထပဲ မူလရွိ ရင္းစြဲတည္ၿငိမ္မႈအေနအထားတရပ္အျဖစ္ ရွိေနဖို႔ဆိုသည့္အေၾကာင္းျခင္းရာေတြသာ ႏိုင္ငံတကာသို႔ ပ်ံ႕ ႏွံ႔ေရာက္ရွိသြားသည့္ ဖိလစ္ပိုင္လုပ္သားေတြရဲ႕ အသိစိတ္ထဲမွာ ကိန္္းေအာင္းခို၀ပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုရလိမ့္ မယ္နဲ႔တူတယ္။ ကုန္လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားကာလအတြင္းတုန္းကေတာ့ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ ဟာ ႏိုင္ငံျခားဒီဇိုင္းနာေတြရဲ႕ အေကာင္းဆံုးေသာ တံဆိပ္ပါရွိသည့္ အ၀တ္အထည္ကို ဆင္ျမန္း၀တ္ ဆင္ၿပီးသကာလ တိုင္းတပါးမွထုတ္လုပ္ေသာ ကုန္စည္ပစၥည္းေတြကို ေသတၱာႀကီးအတြင္း ထည့္သယ္ ေဆာင္လာျခင္း၊ ႏိုင္ငံတြင္းခၽြတ္ျခံဳက် ဆင္းရဲမြဲ ေတမႈဆိုသည့္ ကူးစက္ေရာဂါေၾကာင့္ ေျမာက္ျမားစြာ ေသာ အႆျပာေငြေၾကးကို လက္၀ယ္ပိုက္ကိုင္ေဆာင္ၿပီး ေမြးရပ္ဌာေနကို ျပန္ေရာက္လာတတ္ၾက တယ္။

ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား (သို႔) balikbayans (ရပ္ေ၀းေရာက္ ဖိလစ္ပိုင္လူမ်ဳိး) ေတြ ဌာေနျပန္ေရာက္လာ တာနဲ႔ အဂၤလန္၊ ကာတာ၊ အေမရိကန္၊ ေဟာင္ေကာင္ (သို႔) ၾသစေတးလ် အစရွိတဲ့တိုင္းတပါးရပ္ေ၀း အေတြ႔အၾကံဳေတြကို စီကာပတ္ကံုးၿပီး ေမြးရပ္ေျမအေျခခ် ေနထိုင္သူေတြကို ရင္ဖြင့္ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆို ေတာ့ပါေရာ။ ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းနဲ႔ အိမ္နီးနားခ်င္းေတြကို သူတို႔ရဲ႕ ပိုင္ဆိုင္မႈဓနအင္အားႏွင့္ လက္ရွိလူမႈ အဆင့္အတန္းသ႐ုပ္ပါ ေျပာင္းလဲသြားသည့္ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ရပ္ေတြအျပင္ ၀န္းက်င္သစ္အေတြ႔ အၾကံဳေတြနဲ႔ ၫႇိဳ႕ယူဖမ္းစားသိမ္းသြင္းထားလိုက္ၾကတယ္။ တိုင္းတပါးရပ္ျခားမွာ အလုပ္အကိုင္သြားရွာ ဖို႔ရာအတြက္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားအေရအတြက္ ႏႈန္းထားတိုးျမႇင့္လာရျခင္း ေနာက္ဆက္တြဲအေၾကာင္း တရားကို ႐ိုးရွင္းစြာေျပာရရင္ေတာ့ မိခင္ဌာေနျပန္လာ၊ လက္ေဆာင္ေတြသယ္လာၿပီးေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် လုပ္ဇာတ္ေလးအနည္းအက်ဥ္းခင္းျပ၊ ဒါဟာဖိလစ္ပိုင္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြရဲ႕ အစဥ္အလာထံုးတမ္း ဓေလ့လို႔ပဲ ဆိုရမယ္နဲ႔တူတယ္။

ညီရင္းအစ္ကို သားခ်င္းေမာင္ႏွမ၊ တ၀မ္းကြဲေဆြမ်ဳိးနဲ႔ တူ၊ တူမေတြရဲ႕အျမင္မွာေတာ့ သူတို႔လက္၀ယ္ပိုင္ ဆိုင္ထားတဲ့ ဓနေငြေၾကး ပိုင္းဆိုင္ရာ အထိုက္အေလ်ာက္ေအာင္ျမင္မႈရဲ႕ ဗဟိုခ်က္မဟာ တိုင္းတပါးရပ္ ေ၀းဆိုတဲ့ က်ဥ္းေျမာင္းသည့္အယူအဆေၾကာင့္ ဌာေနျပန္ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြဟာ တကယ္တမ္း ေျပာဆိုရရင္ ကမၻာတ၀ွမ္းသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားဦးေရ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေအာင္အဓိကလႈံ႔ေဆာ္ သူေတြျဖစ္ေန တယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ျမင္မိသေလာက္ေတာ့ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ အၿမဲဆိုသေလာက္နီးပါး ခၽြတ္ျခံဳက်ယို ယြင္းေနေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ေရြးခ်ယ္မႈေတြ မမွားဘူးလို႔ေတာင္ ဆိုရမယ္နဲ႔တူတယ္။

အစဥ္အလာအေလ့အထ သေဘာကုိယ္ထည္အရကို တိုင္းတပါးရပ္ေ၀းသို႔ က်ား/မ လူငယ္လူရြယ္အား လံုးရဲ႕ အေတြးစိတ္ကူးမွာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္ကိုင္ဖို႔ရာ တြန္းအားေပးသလို ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ေၾကာင့္ လူ ေမွာင္ခိုကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္သူေတြအတြက္ ပိုမိုအဆင္ ေျပေခ်ာ့ေမြ႔လြယ္ကူသြားေစတာေပါ့။ အ ေစာပိုင္းကာလ ေဖာ္ျပခ်က္ေတြမွာ ထည့္သြင္းပါရွိသည့္အတိုင္း လံုေလာက္ေသာ ဓနေငြ ေၾကးျပည့္စံု ျခင္း အလ်ဥ္းမရွိရင္ အဆင့္ျမင့္ပညာဆက္လက္ဆည္းပူးႏိုင္ဖို႔ရာ အခြင့္အလမ္းအလြန္တရာမွကို ေ၀း ကြာလွသည့္အတြက္ စုစည္းမႈအားလံုးရဲ႕လားရာဆံုခ်က္ဟာ တိုင္းတပါးရပ္ျခားသို႔ အလုပ္အကိုင္ သြား ေရာက္ရွာေဖြလုပ္ကိုင္ေရးဆိုတာ ျဖစ္လာရေတာ့တာပဲ။

ေက်းလက္ေဒသေန မိန္းကေလးေတြကို ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးမွာ (သို႔) တိုင္းတပါးရပ္ျခားမွာ စားပြဲထိုးအလုပ္ (သို႔) စားေသာက္ဆိုင္တြင္းေဖ်ာ္ ေျဖသီဆိုရသည့္အလုပ္ စသည့္အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း ေတြေပး မယ္ဆိုတဲ့ ကမ္းလွမ္းခ်က္နဲ႔ လူေမွာင္ခိုကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္သူေတြဟာ ဒိီအားနည္းခ်က္ကိုဆုပ္ ကိုင္ၿပီး ျမႇဴဆြယ္သိမ္းသြင္းျခင္းအလုပ္ကို စတင္အေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္း ျဖစ္တယ္။ အမ်ဳိးသား ေတြ ကို ကမ္းလွမ္းရာမွာေတာ့ စက္႐ံု (သို႔) စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းခြင္ေတြမွာ ေကာင္းမြန္သည့္ အလုပ္အကိုင္ ရႏိုင္ေၾကာင္း၊ မိသားစုကို ျပန္လည္ၾကည့္႐ႈေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ရာအတြက္ လံုေလာက္သည့္ ေငြေၾကးအ တိုင္းအတာ ရရွိႏိုင္ေၾကာင္း ကတိက၀တ္ေတြေပးျမဴဆြယ္ၿပီး တကယ့္လက္ေတြ႔ျဖစ္ရပ္မွာေတာ့ အ တင္းအက်ပ္ဖိအားေပးခိုင္းေစ၍ ျပည့္တန္ဆာအျဖစ္သို႔သြတ္သြင္းျခင္း၊ အိမ္တြင္းအမႈကိစၥရပ္ေတြကို ေက်းကၽြန္သဖြယ္ျပဳမူခိုင္းေစျခင္း၊ အဓမၼလုပ္အားေပးခိုင္းေစျခင္း (သို႔) အျခားေသာအလြဲသံုးစား ေခါင္း ပံုျဖတ္ျခင္း အစရွိသည့္ ဆိုးရြားဖြယ္ျဖစ္ရပ္ေတြသာ ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ၾကရတယ္။

ႏိုင္္ငံတကာသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားပ်ံ႕ႏွ႔ံရျခင္း၏ အဓိကလက္သည္တရားခံဟာ ဆင္းရဲမြဲေတမႈဆိုသည့္ ရင္းခံအေၾကာင္းတရားသာျဖစ္ၿပီး ပညာေရနိမ့္က်သည့္ က်ား/မႏွင့္ လူငယ္လူရြယ္ေတြဟာ တိုင္းတပါး ရပ္ျခားသို႔စြန္႔စားသြားေရာက္ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း ျပဳလိုၾကတာကလည္း သက္၀င္ယံုၾကည္လာျခင္း ႏွင့္ အရပ္တပါးမွလႊဲေျပာင္းသည့္ ဓနအင္အားစုႏွင့္ ျပည္ေတာ္ျပန္ေတြရဲ႕ လုပ္ၾကံဖန္တီးထားသည့္ လုပ္ ဇာတ္ေတြကိုၾကားရဖန္မ်ားလာ၍ သက္၀င္ယံုၾကည္လာရျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။


စီးပြားေရးဆိုင္ရာ မေျပလည္မႈရင္းခံအေၾကာင္းတရား
၂၀၀၃ ခုႏွစ္အတြင္း တိုင္းျပည္ရဲ႕ပို႔ကုန္ ၂၀.၆% သြင္းကုန္ ၁၉.၄%ႏွင့္ညီမွ်သည့္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၇.၆ ဘီလီယံဟာ တို္င္းတပါးရပ္ေ၀းမွ လႊဲေျပာင္းေပးပို႔သည့္အတြက္ ဖိလစ္ပိုင္စီးပြားေရးရဲ႕ အဓိကအ ခန္းက႑ေနရာမွာ တည္ရွိေနျခင္း၊ ႏိုင္ငံျခားေငြျဖင့္ လႊဲေျပာင္းေပးပို႔လာသည့္အတြက္ ခြဲေ၀သံုးစြဲမႈအ ေပၚမူတည္ၿပီး တိုင္းျပည္စီးပြားေရး သန္စြမ္းအားေကာင္းလာႏိုင္သလို ျပည္တြင္းအလုပ္အကိုင္ အခြင့္အ လမ္းႏွင့္ စက္႐ံု၊ အလုပ္႐ံုေတြကိုလည္း တိုးျမႇင့္တည္ေဆာက္လာႏိုင္သည့္အတြက္ အခရာက်အေရးပါ သည့္အျပင္ လူေမွာင္ ခိုကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈ လုပ္ငန္းကိုလည္း တြန္းအားေပးေနသလို ျဖစ္လာ တယ္။

လူေမွာင္ခိုကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈ အျမစ္တြယ္ရစ္က်န္ေနရျခင္းက ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဆင္းရဲမြဲေတ ခၽြတ္ျခံဳက်မႈနဲ႔ မ်ားျပားႀကီးမားလွတဲ့ လူအားလံုးရဲ႕စိတ္ကူးအေတြးထဲမွာ တိုင္းတပါးရပ္ျခားသြားေရာက္ လုပ္ကိုင္ရင္ျဖင့္ ႏိုင္ငံျခားေငြရရွိႏိုင္မယ္ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ ဌာေနျပန္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြ သယ္ ေဆာင္လာတဲ့ မ်ားျပားလွသည့္ဓနေငြေၾကးဟာ တိုင္းျပည္တြင္းတစံုတရာေသာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကိုအေထာက္အ ကူျပဳျခင္း၊ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေတြ ဖန္တီးေပးႏိုင္ျခင္း၊ လူေနမႈအဆင့္အတန္းျမင့္မားလာျခင္း၊ ဆင္းရဲမႈႏွဳန္းထား ေလ်ာ့ပါးသြားျခင္းအစရွိသည့္ လစ္ဟာမႈကြက္လပ္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးႏိုင္ျခင္းအေပၚ အခြင့္ေကာင္းယူူ၍ လူေမွာင္ခိုကုန္ကူးသူေတြ တစခန္းထ အျမစ္တြယ္လာျခင္း ျဖစ္တယ္။ တကယ္လို႔ မ်ား လြႊဲေျပာင္းေပးပို႔ေငြေတြေၾကာင့္သာ ေဒသတြင္းစီးပြားေရတိုးတက္ျမင့္မားလာေအာင္ စြမ္းေဆာင္ၿပီး အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္း ဖန္တီးေပးႏိုင္ျခင္းႏွင့္ လုပ္အားခေတြျမင့္တက္ေပးႏိုင္ၿပီဆိုရင္ ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံရဲ႕ နယ္စပ္မ်ဥ္းတေလွ်ာက္ ယေန႔ေခတ္ခါသမယ ေက်းကၽြန္ကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈ လမ္း ေၾကာင္းကို အျမစ္ျဖတ္ႏိုင္ဖို႔ရာ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္တယ္။

လက္ရွိကာလ အေနအထားတရပ္မွာေတာ့ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈကို ေအာက္ေျခကေန အျမစ္ ျဖတ္ရွင္းလင္းဖို႔ရာ ႀကိဳးစားအားထုတ္ေနၾကေလရဲ႕။ ပမာအေနနဲ႔ျပရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေက်းကၽြန္ဘ၀ သားရဲတြင္းဆင္းသက္္ခဲ႔ရသူေတြကို အစိုးရစီမံခ်က္ေတြျဖင့္ ကယ္ဆယ္ျခင္း (သို႔) အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ေထာက္ပံ့အကူညီေပးမႈျဖင့္ ယာယီစတည္းခ်နားခိုဖို႔ရာအတြက္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းႏွင့္ တိုင္ပင္ႏွီးေႏွာအၾကံဥာဏ္ေပး ေဆြးေႏြးမႈေတြျပဳလုပ္ျခင္း (သို႔) တရားဥပေဒထံုးတမ္း အ စဥ္အလာအတိုင္း လူေမွာင္ခိုကုန္ကူးသူေတြကို စီရင္ဆံုးျဖတ္ဖို႔ကိုဆိုလိုျခင္းျဖစ္တယ္။ သားေကာင္ဘ၀ သက္ဆင္းက်ေရာက္သူေတြကို ျပန္လည္ထူေထာင္ဖို႔ရာအတြက္ ကမ္းလွမ္းႀကိဳဆိုျခင္းႏွင့္ လူ႔အဖြဲ႔အ စည္းအတြင္း သဟဇာတျဖစ္ဖို႔ရာအတြက္ ေထာက္ပ့ံကူညီမႈေတြလုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ ဒီတုန္႔ျပန္ လုပ္ ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ဆန္းစစ္အကဲျဖတ္ရမွာျဖစ္တယ္။ လူေမွာင္ခိုကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈကို တိုက္ ဖ်က္ရာ၀ယ္ ဘက္ေပါင္း စံုမွ ခ်ဥ္းကပ္ေျဖရွင္းအေျဖရွာရမွာ ျဖစ္တယ္။ ျပႆနာရပ္မႈခင္းမေပၚ ေပါက္ ခင္ကတည္းက လူကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်လႈပ္ရွားျပဳမူေဆာင္ရြက္ ခ်က္ေတြကို ရွင္းလင္းတင္ျပေျပာဆိုထားရမွာ ျဖစ္တယ္။

ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ စီမံခ်က္ေတြမွာျဖင့္ မ်ားစြာလွေသာ လူဦးေရထုႀကီးကို လူ ေမွာင္ခို ကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မႈအႏၲရာယ္ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္သည့္ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ျပည့္စံု လံုေလာက္စြာျဖင့္ ရွင္းလင္းတင္ျပထားႏိုင္မွသာလ်င္ တန္ျပန္ကူညီႏိုင္မွာျဖစ္ေသာ္ျငား ခၽြတ္ျခံဳက်ေန သည့္ စီးပြားေရးႏွင့္ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ေနရသည့္အတြက္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြကို ေဖ်ာင္းဖ်နားခ်ျခင္း ငွာေတာ့ မစြမ္းသာဘူးလို႔ဆိုရမွာပဲ။ ဒီအႏၲရာယ္စက္ကြင္းထဲက်ေရာက္ခဲ့သည့္ အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီး ေတြအေနျဖင့္ အေလးထားဂ႐ုစိုက္တယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ သူတို႔ရဲ႕မိသားစုကို ဘ႑ာေရးအရ ေထာက္ပံ့ ကူညီဖို႔ရာလိုအပ္သည့္အတြက္ သေဘာထားေျပာင္းလဲဖို႔ကေတာ့ မလြယ္ဘူးလို႔ဆိုရမွာပဲ။ ေကာင္းမြန္ ျပည့္စံုတဲ့ ဘ၀ေတြမွာရွင္သန္ရပ္တည္ခ်င္တဲ့ သူတို႔ရဲ႕စိတ္ကူးကိုေျပာင္းလဲျခင္းငွာ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ဘူး။ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြထက္စာရင္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ခ်က္က က်ေနာ္ တို႔ ဘ၀အတြက္ပိုအေရးပါတယ္လို႔ ဆိုရမွာပဲ။

ဆက္ရန္…

Reference: The Human Trafficking Project
International Labor Migration & Human Trafficking
Monday, August 06, 2007

Sources: Labor Mobility and East Asian Integration
Siow Yue CHIA
Singapore Institute of International Affairs
Asian Economics Policy Review (2006) 1, 349-367
The Economics Impacts of International Migration: A Case Study on the Phillippines
Tereso Tulla, Jr., Michael Angelo Cortez, Edward See
Center for Business and Economics Research and Development
De La Salle University-Manila, Philippines

Read More...

Summary only...

Vocational Training (SAW)

Read More...

Summary only...

ကမၻာတဝွမ္း ပ်ံ႕ႏွ႔ံလာေသာ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားႏွင့္ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈ

Women & children trafficked into prostitution can end up forced to work in nightclubs (Source: Corbis)အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုသတ္မွတ္ခ်က္
ယေန႔ေခတ္ခါသမယရဲ႕ ကၽြန္ေရာင္းကၽြန္ဝယ္ျပဳျခင္းလို႔ သတ္မွတ္ေခၚဆိုရမယ့္ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္း ဝယ္မႈျပဳျခင္းနဲ႔ သက္ဆိုင္အက်ဳံး ဝင္သည့္အရာေတြထဲမွာ လူသစ္စုေဆာင္းျခင္း၊ တရားဥပေဒမွအလိုရွိ ၍ ဝရမ္းထုတ္ထားသူအား လက္ခံထားျခင္း၊ အရပ္တပါးသို႔ အဓမၼေျပာင္းေရႊ႕ပို႔ေဆာင္ေစျခင္း၊ ယာယီ ေခၚေဆာင္ ထိန္းသိမ္းထားျခင္း (သို႔) အလုပ္အင္အားစုအတြက္ လိုအပ္မည့္ဝန္ေဆာင္မႈ ဒါမွမဟုတ္ ကာယစြမ္းအားစိုက္ထုတ္ရေသာ လုပ္ငန္းစုအတြက္ လူပုဂၢဳိလ္အားခိုင္းေစအသံုးျပဳျခင္း၊ လိမ္လည္လွည့္ ျဖားေခၚေဆာင္္ျခင္း (သို႔) အတင္းက်ပ္ခိုင္းေစျခင္း (စိတ္ဆႏၵမပါပဲ တစံုတရာေသာ ျပ႒ာန္းသတ္မွတ္ ခ်က္ကို ဗန္းျပေရွ႕တန္းတင္၍ ေက်းကၽြန္သဖြယ္ျပဳမူခိုင္းေစျခင္း)၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ မတရားႏိုင့္ထက္ စီးနင္းျပဳမူက်င့္ၾကံခံရျခင္း၊ ဝင္ေငြႏွင့္လုပ္အား အခ်ဳိးမညီမွ်ျခင္း၊ ေႂကြးၿမီေၾကာင့္ အခိုင္းအေစဘဝက် ေရာက္ျခင္း၊ ေက်းကၽြန္ဘဝက်ေရာက္ျခင္း (သို႔) အျခားေသာ မတရားသျဖင့္ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ခိုင္း ေစ ျခင္းေတြ ပါဝင္သက္ဆိုင္မႈရွိတယ္။

လူကုန္ကူးမႈႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာ အေၾကာင္းခ်င္းရာေတြထဲမွာျဖင့္ ျပည့္တန္ဆာအျဖစ္ အတင္းအက်ပ္ ဆြဲေဆာင္သိမ္းသြင္းျခင္း၊ အဓမၼလုပ္အားေပးခိုင္းေစျခင္း (စက္႐ံု၊ အလုပ္႐ံုေတြမွာ လုပ္အားႏွင့္ မမွ်တ ေသာ ဝင္ေငြ၊ အစားအေသာက္တို႔ကိုသာ ေပးကမ္းေကၽြးေမြးျခင္း)၊ အိမ္တြင္းအမႈကိစၥအရပ္ရပ္ကို ေက်း ကၽြန္သဖြယ္ခိုင္းေစျခင္း၊ အတင္းအက်ပ္ စစ္မႈထမ္းဖို႔ရာဆင့္ေခၚျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္အစိတ္ အပိုင္းအား ေရာင္းခ်ျခင္းႏွင့္ ဓနေငြေၾကးရရွိဖို႔ရာအတြက္ တရားမဝင္ထိန္းသိမ္းေမြးစားျခင္း အစရွိသည့္ အေၾကာင္း ခ်င္းရပ္ေတြဟာျဖင့္ တႏြယ္ငင္တံစဥ္ပါဆိုသလို ဆက္စပ္ပတ္သက္ေနၾကတယ္။

အေမရိကန္ အစိုးရဌာနအဆိုအရ ကမၻာတဝွမ္းမွာရွိတဲ့ လူဦးေရ ၈ဝဝ,ဝဝဝ ဝန္းက်င္ဟာ ႏွစ္စဥ္ဆိုသလို လူကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ျခင္းခံရ၍ ျပည့္တန္ဆာဘဝသို႔သက္ဆင္းရျခင္း၊ အဓမၼလုပ္အားေပး ခိုင္းေစ ခံရျခင္းႏွင့္ အျခားေသာ အသြင္သဏၭာန္ေပါင္းစံုတို႔ျဖင့္ သားေကာင္ဘဝကိုက်ေရာက္ခဲ့ၾကရရွာတယ္။ ဒီေဖာ္ျပပါ ပမာဏအေရအတြက္ဟာျဖင့္ရင္ နယ္စပ္မ်ဥ္းတေလွ်ာက္ လူကုန္ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ခံရ သူ ေတြရဲ႕ စာရင္းပါျခင္းအလ်ဥ္းမရွိေသးဘူး။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာေတာ့ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္းလို လူကုန္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္သူေတြရဲ႕ သားေကာင္လက္တြင္း ဆင္းသက္ခဲ့ရသူေပါင္းဟာ ခန္႔မွန္းေခ်အားျဖင့္ ဆိုရေသာ္ ၁၇,ဝဝဝ ဝန္းက်င္နီးပါးရွိတယ္လို႔ ဆိုရလိမ့္မယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြနဲ႔ ပတ္သက္ ဆက္ႏြယ္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ မွန္းဆခ်က္အရဆိုရင္ အာရွ တိုက္ရပ္ဝန္းထဲမွ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ ကေလး ၂ဝဝ,ဝဝဝ မွ ၂၅ဝ,ဝဝဝ အထိဟာ ႏွစ္တိုင္းလိုလို လူကုန္ကူးသူေတြရဲ႕ ေထာင္ေခ်ာက္အတြင္း သို႔ပိတ္မိၿပီး သားေကာင္ျဖစ္ၾကရရွာတယ္။ ယေန႔ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ခါသမယမွာကို တြက္ခ်က္မွန္းဆ မႈအရ အတၲလႏိၲတ္ကိုေက်ာ္ျဖတ္ၿပီး ကၽြန္ေရာင္းကၽြန္ဝယ္ျပဳခံေနတာျဖင့္ရင္ လူဦးေရေပါင္း ၂၇ သန္း ေက်ာ္ ရွိေကာင္းရွိႏိုင္လိမ့္မယ္။

လူကုန္ကူးျခင္းအမႈကို ျဖစ္ေပၚေစသည့္ အေျခခံအေၾကာင္းတရားက ခၽြတ္ျခံဳက်ဆင္းရဲျခင္း၊ ပညာရည္ နိမ့္က်အားနည္းျခင္း၊ အလုပ္လက္မဲ့ဦးေရမ်ားျပားျခင္း၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းရရွိဖို႔ရာအတြက္ စြမ္းေဆာင္ရည္မျပည့္မွီျခင္း၊ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားဦးေရထဲမွာ အမ်ဳိးသမီးဦးေရအမ်ားဆံုးပါရွိျခင္း၊ ဂိုဏ္း ဂဏအစုအဖြဲ႔ျဖင့္ ရာဇဝတ္မႈကိုေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ျခင္း၊ အစိုးရယႏၲရားကိုယ္ထည္အတြင္း လာဘ္ေပး လာဘ္ယူမႈေၾကာင့္ အက်င့္ပ်က္ျခစားျခင္းႏွင့္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္းရွိ သက္ဆိုင္ရာနယ္ပယ္အလိုက္ ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈမႈအပိုင္းမွာ အားနည္းခ်ဳိ႕ယြင္းသည့္အတြက္ေၾကာင့္သာ ဒီလိုစိတ္မခ်မ္းေျမ့ဖြယ္ရာ အျဖစ္အပ်က္ေတြ အျမစ္တြယ္တည္ရွိေနတာျဖစ္တယ္။

Overseas migrant workers travel to countries across the globe (Source: Corbis)
ကမၻာတဝွမ္းသို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ပ်ံ႕ႏွံ႔ဆက္စပ္မႈ
မ်က္ေမွာက္ကာလ ဖိလစ္ပိုင္ စီးပြားေရးဟာျဖင့္ လူမႈအရင္း (သို႔) ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြရဲ႕ အေပၚမွာ အေတာ္ေလးကို မွီခိုအားကိုးသမႈျပဳေနရသည့္ ရင္းခံအေၾကာင္းတရားဟာ ဝင္ေငြ (သို႔) ေမြးဖြားရာ အ ရပ္ေဒသႏွင့္ အလွမ္းကြာေဝးေသာအရပ္တပါးမွ လႊဲေျပာင္းေသာ ဓနအင္အားစုကေနတဆင့္ မိုက္က႐ို (အေသးစား စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား) ႏွင့္ မက္က႐ို (တိုင္းႏိုင္ငံတရပ္လံုး ကိုယ္စားျပဳေသာ စီးပြားေရးႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား) စီးပြားေရးမွရရွိျဖစ္ထြန္းသည့္ အက်ဳိးအျမတ္ရ လဒ္မ်ားႏွင့္ ဌာေနမိသားစု၏ လိုအပ္ခ်က္ေတြျဖစ္ေသာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ အိမ္တြင္းအသံုးစ ရိတ္ေတြကို ေထာက္ပံ့ေပးပို႔ေနေသာ္ျငားလည္း မ်ားျပားလွသည့္ လူဦးေရေၾကာင့္ ဝင္ေငြခြဲေဝျဖန္႔ျဖဴး ရာဝယ္ အခ်ဳိးအစားညီမွ်မႈမရွိတာနဲ႔ ေတြ႔ၾကံဳရင္ဆိုင္ေနရတယ္။

ေယဘုယ်အားျဖင့္ဆိုရေသာ္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံမွာ အဆင့္ျမင့္ပညာရပ္ကို သင္ၾကားပို႔ခ်သည့္ေက်ာင္း အမ်ားစုဟာ ပုဂၢလိပိုင္ (ဖိလစ္ပိုင္ ႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ ၈ဝ% နီးပါးဝန္းက်င္ရွိေသာ ေက်ာင္းသားအမ်ားစုဟာ အဆင့္ျမင္ပညာရပ္ကို ပုဂၢလိကပိုင္ေက်ာင္းေတြမွာသာ တက္ေရာက္တင္ၾကားေလ့လာၾကတယ္။) ေက်ာင္းေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ေငြေၾကးအင္အားအေတာ္ေလးကို စိုက္ထုတ္သံုးစြဲရျခင္း၊ အေၾကာင္း ရင္း ကလည္း အဆင့္ျမင့္ပညာတတ္ေျမာက္ထားမွသာလ်င္ တိုင္းတပါးရပ္ေဝးမွာ အလုပ္အကိုင္ရွာေဖြရာ ဝယ္ အခရာက်အေရးပါ သည့္အတြက္ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ေျပာဆိုရေသာ္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြရဲ႕ အရပ္တပါးမွလႊဲေျပာင္းေသာ ဓနအင္အားစုေတြကေန အက်ဳိးအျမတ္ရလဒ္ေတြျဖစ္ထြန္းလာတယ္လို႔ ဆိုရမွာပဲ။ မိသားစုအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ လႊဲေျပာင္းေငြလက္ခံယူရတယ္ဆိုတာကလည္း ေယဘုယ်အား ျဖင့္ေတာ့ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးျခင္းမရွိတာကိုဆိုလိုျခင္းျဖစ္ၿပီး ဆင္းရဲခ်မ္းသာ ဝင္ေငြကြာဟမႈႏွဳန္းထားဟာ အ ေတာ့္ကိုျမင့္မား မႈရွိတယ္လို႔ဆိုရလိမ့္မယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြေၾကာင့္ ဆင္းရဲမႈႏွဳန္းထားေလ်ာ့ပါး သြားေပမယ့္ ႂကြင္းက်န္ေနရစ္မႈေတြကိုေတာ့ ျပသဖို႔ရာအတြက္ ခိုင္လံုတဲ့အေထာက္အထားေတြ မရွိဘူး လို႔ဆိုရမွာပဲ။

ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားႏွင့္ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈဟာ ထပ္တူညီမွ်မႈမရွိေသာ္ျငား တခ်ဳိ႕ေသာအ ေၾကာင္းခ်င္းရာ အခ်က္အလက္ေတြမွာေတာ့ အေတာ္ေလးကိုကိုက္ညီေနတယ္လို႔ ဆိုရမယ္နဲ႔တူတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံရဲ႕ အေနအထားကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ပညာမတတ္မႈႏွဳန္းထား ျမင့္မားလာျခင္းေၾကာင့္ စီး ပြားေရးဆိုင္ရာက႑ေတြမွာ ခၽြတ္ျခံဳက်အားနည္းယိုးယြင္းလာၿပီး လူကုန္ကူးသန္းေရာင္း ဝယ္မႈလုပ္ငန္း အျမစ္တြယ္ က်န္ရစ္ေနေစဖို႔ရာ ပ်ဳိးေထာင္ေပးထားသလိုျဖစ္ေနျခင္း၊ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားျဖစ္စဥ္ထဲ စီး ေမ်ာလိုက္ပါသြားခင္းရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲအက်ဳိးျဖစ္ထြန္းမႈလို႔ဆိုရမယ့္ တိုင္းတပါးရပ္ေဝး လုပ္ငန္းခြင္ တြင္း ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနၾကသူေတြ လႊဲေျပာင္းပို႔ေဆာင္လိုက္ေသာ ဘ႑ာေငြမွစီးပြားေရးပါဝါကို ခုတ္ေမာင္းလည္ပတ္ေစဖို႔ရာ ေလာင္စာဆီျဖည့္တင္းေပးသည့္ အင္အားစုတရပ္အ ျဖစ္ေျပာင္းလဲေဖာ္ ေဆာင္ေနရသည့္အတြက္ အလုပ္လက္မဲ့ဦးေရႏွင့္ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းရဖို႔ရာအတြက္ စြမ္း ေဆာင္ရည္မျပည့္မီွျခင္း အစရွိသည့္ျပႆနာရပ္ေတြဟာ ယွဥ္လ်က္ဆိုသလိုဒြန္တြဲထြက္ေပၚလာပါေရာ။

စီးပြားေရးက႑ အားနည္းခ်ဳိ႕ယြင္းေနစဥ္ မ်ားျပားႀကီးမားလွေသာ လူဦးေရေၾကာင့္ ဘ႑ာေရးပိုင္းဆိုင္ ရာ အားနည္းယို႔ယြင္းခ်က္ႏွင့္ လူမဆန္ေခါင္းပံုျဖတ္သည့္လုပ္ရပ္မွ အက်ဳိးစီးပြားအခြင့္အလမ္း ရႏို္င္ေခ် ျဖစ္ရပ္ေတြဟာ လူကုန္ကူးမႈကေနေမြးထုတ္လိုက္တဲ့ အျခင္းအရာႏွစ္ရပ္လို႔ဆိုရလိမ့္မယ္နဲ႔တူတယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားေတြႏွင့္ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္သူေတြရဲ႕ သားေကာင္ဘဝက်ေရာက္ သူအမ်ား စုဟာ နိမ့္က်သည့္ လုပ္အားခႏွင့္ အလုပ္လက္မဲ့ဆိုတဲ့ ဘဝကေနလြတ္ေျမာက္ခ်င္ၾကတာကေတာ့ တထပ္တည္းလို႔ ဆိုရမွာပဲနဲ႔တူတယ္။ အဆံုးသတ္မွာေတာ့ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္သူေတြရဲ႕ သား ေကာင္ဘဝမက်ေရာက္ခဲ့ရသည့္တိုင္ မတရားျပဳမူက်င့္ၾကံျခင္းခံရေသာ သူတို႔စိတ္ကူးေမွ်ာ္လင့္ထား သည့္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားဘဝေတာ့ က်ေရာက္ခဲ့ၾကရတာပါပဲ။

ဆက္ရန္…

Reference: The Human Trafficking Project
International Labor Migration and Human Trafficking
Monday, August 06, 2007
http://traffickingproject.blogspot.com/2007/08/international-labor-migration-human.html

မန္ဇူး(ဘာသာျပန္သည္)
http://naytthit.com မွ ...

Read More...

Summary only...

အကင္းမေသ ႂကြင္းက်န္ရစ္ေနသည့္ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္ဝယ္မႈ

ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္း မိန္႔ခြန္း ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္နဲ႔ သားေကာင္ဘဝ သက္ဆင္းခဲ့ရ သူေတြရဲ႕ သက္ေသ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြပါ ႐ုပ္သံ

အီရတ္ႏိုင္ငံမွာ စစ္ကၽြံေနတဲ့ အေမရိကန္ ေလတပ္အေျခစိုက္ စစ္စခန္းမွာ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္လမ္း ေတြရမယ္ဆိုတဲ့ ေတြးေတာဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ခရီးႏွင္လာတဲ့ နီေပါႏိုင္ငံမွ ရင္ေသြးငယ္ႏွစ္ဦးရဲ႕ အိမ္ ေထာင္ဦးစီး ဖခင္၊ လက္နက္ကိုင္ ရမ္းကားသူေတြရဲ႕ လူသားဒိုင္း အျဖစ္နဲ႔ေရာ လိင္ေက်းကၽြန္အျဖစ္နဲ႔ ပါ ရွစ္ႏွစ္ၾကာနီးပါး ျပန္ေပးဆြဲခံခဲ့ရသည့္ ယူဂန္ဒါမွ အသက္ ၁၄ ႏွစ္အရြယ္ မိန္းကေလးတဦးႏွင့္ နယူး ေယာက္ၿမိဳ႕ဆိုတဲ့ စြဲမက္ဖြယ္မက္လံုး ဒါ့အျပင္ ခ်စ္သူရဲ႕ မာယာေက်ာ့ကြင္းထဲမွ ႐ုန္းထြက္ဖို႔ႀကိဳးစား ရင္း အဆံုးသတ္မွာေတာ့ ကိုယ္ခ်စ္္ရသူရဲ႕ မ်က္ႏွာလြဲခဲပစ္ ေရာင္းစားျခင္းေၾကာင့္ ေဆာင္ၾကာၿမိဳင္ ေရာက္သြားရတဲ့ ဗင္နီဇြဲလားမွ အမ်ဳိးသမီးငယ္၊ လားရာမတူတဲ့ အရပ္ေဒသကေန ဆံုခ်က္တခုမွာ သားေကာင္ဘဝလာက်ေရာက္ၿပီး ဒီလိုရင္နင့္ဖြယ္ျဖစ္ရပ္ဆိုးေတြနဲ႔ ၾကံဳဆံုခဲ့ၾကရသူေတြရဲ႕ျဖစ္ေၾကာင္း ကုန္ စင္ေတြေၾကာင့္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီးမ်ား႐ံုးမွ နာဗီးပီေလး ၾကာသပေတးေန႔မွာ ဒီျဖစ္ရပ္ေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အာ႐ုံခံစား ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကမယ့္အစား ေရတြက္ ျခင္းငွာမစြမ္းသာတဲ့ ကမၻာ့ေနရာ အႏွံ႔အျပားတဝိုက္ အက်ဳိးအျမတ္ တခုတည္းအတြက္ လူစိတ္ကင္းမဲ့ ေသာ အလြဲသံုးစား ေခါင္းပံုျဖတ္လုပ္ရပ္ေတြ ပေပ်ာက္ဖို႔ရာအတြက္ အၾကံျပဳခ်က္ေတြ ရယူၿပီး ကမၻာ တဝွမ္း က်ေရာက္ေနတဲ့ ေဘးအႏၲရာယ္ကပ္ဆိုးႀကီးမွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ဖို႔ရာ ႏိုင္ငံတကာမိသားစု အကူ အညီကုိ ဘယ္ပံုနည္းလမ္းနဲ႔ရယူၿပီး ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း ေျဖရွင္းႏိုင္ေရးသည္သာလ်င္ အခရာက် ေၾကာင္း ဖြင့္ဟေျပာဆိုသြားတယ္။

လူကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈ ျပႆနာဇစ္ျမစ္ကို ေသခ်ာဆန္းစစ္ၾကည့္ေတာ့မွ ေရြ႕ေျပာင္းအေျခခ် ေန ထိုင္သူေတြႏွင့္ ႏိုင္ငံအရပ္ရပ္တိုင္းရွိ ရာဇဝတ္မႈေတြ ဆက္ႏြယ္အက်ဳံးဝင္ေနရျခင္းဟာ အေျခခံက်က် ေျပာရမယ္ဆိုရင္ျဖင့္ တဦးတေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ က်င့္ဝတ္ဂုဏ္သိကၡာပိုင္းဆိုင္ရာကို ထိခိုက္ေစာ္ကားသ လိုကိုျဖစ္ေနတယ္။ ကၽြန္အျဖစ္ေရာင္းစားျခင္း၊ အေႂကြးျဖင့္သိမ္းပိုက္ျခင္း၊ အတင္းအဓမၼ လုပ္အားေပး ခိုင္းေစျခင္း၊ ခိုင္းေစဖို႔ရာအတြက္ အက်ဥ္းခ်ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားျခင္းႏွင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအရအျမတ္ထုတ္ ေခါင္းပံုျဖတ္ျခင္း စသည့္အေၾကာင္းရာေတြဟာျဖင့္ရင္ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈနဲ႔ ဆက္စပ္လို႔ တားျမစ္ပိတ္ပင္ထားတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြျဖစ္သည့္အတြက္ မည္သည့္ႏိုင္ငံႏွင့္မဆို သက္ဆိုင္ အ က်ဳံးဝင္တယ္လို႔ ဆိုရမွာျဖစ္တယ္။

ကမၻာ့စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းေၾကာင့္ ဒီျဖစ္ရပ္မ်ဳိးေတြ အတိုင္းထက္အလြန္ဆိုသလိုကို ဆိုးရြားမ်ား ျပားလာျခင္း၊ အစိုးရေတြအေနျဖင့္ အေလးဂ႐ုထား၍ တဟုန္ထိုးျမႇင့္တင္ လုပ္ေဆာင္ရာဝယ္ အလြဲ သံုးစားေခါင္းပံုျဖတ္ျခင္းမွ ကာကြယ္တားဆီးျခင္း၊ သားေကာင္ဘဝ မက်ေရာက္ေအာင္ ႀကိဳတင္ျပင္ ဆင္ျခင္းႏွင့္ ဆိုင္ရာျပစ္မႈအႀကီးအေသးေပၚ မူတည္၍ တုိင္းႏိုင္ငံအသီးသီးမွ လူေမွာင္ခို ကုန္ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္သူေတြအေပၚ ျပစ္ဒဏ္စီရင္ခ်က္ေတြျဖင့္ သတ္မွတ္ျပ႒ာန္းၿပီး ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းဆိုသလို အေရးယူကိုင္တြယ္ လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္တယ္။

ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ကတင္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢအဖြဲ႔ႀကီးမွ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈႏွင့္ အတင္းအဓမၼ လုပ္ အားေပးခိုင္းေစမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ ႀကီးၾကပ္ဦးစီး၍ ႏွစ္စဥ္ဆိုသလို ေဒၚလာ ၃၁.၆ ဘီလီယံ အ ကုန္အက်ခံသံုးစြဲခဲ့တယ္။ တခ်ဳိ႕ေသာ ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အဆိုအရေတာ့ မူးယစ္ေဆးဝါး ကုန္ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္မႈၿပီးရင္ ကမၻာ့ဒုတိယအႀကီးဆံုး တရားမဝင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းလို႔ ထြက္ဆိုထားၾကတာပဲ။

နီေပါ ႏိုင္ငံမွ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူ အေျခခံလူတန္းစား တဦးျဖစ္ေသာ ဗူဒီဂူရမ္ ျပန္ေျပာင္းေျပာဆိုခ်က္အရ ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ကာလတြင္း စစ္တပ္ႏွင့္ ေမာ္ဝါဒီ သူပုန္ေတြရဲ႕ အျပန္အလွန္ တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ဇနီး သည္ႏွင့္ သားႏွစ္ဦးကို ေထာက္ပ့ံဖို႔ရာအတြက္ ဘယ္ပံုနည္းလမ္းနဲ႔မွ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းရ ဖို႔ရာ အဆင္ေျပလည္မႈမရွိေၾကာင္း၊ ဒီအေတာအတြင္းမွာတင္ အလုပ္အကိုင္ရွာေဖြေရး အက်ဳိးေဆာင္ သူတဦးရဲ႕ ေဒၚလာေငြ ၂၈ဝဝ ထုတ္ေခ်းငွား႐ုံတင္မက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ တလဝင္ေငြ ေဒၚ လာ ၅ဝဝ ရမည့္ အလုပ္အကိုင္ရွာေဖြေပးမယ္ဆိုတဲ့ ကတိကဝတ္မက္လံုးေတြအေပၚ သက္ဝင္ယံု ၾကည္သြားသည့္အတြက္ ထိုသူ၏ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကို ေရာက္ရွိရမည့္အစား နယူးေဒလီကိုျဖတ္ၿပီး ေဂ်ာ္ဒန္သို႔ ေခၚေဆာင္ပင့္မသြားျခင္း ခံရပါေလေရာ။

ေဂ်ာ္ဒန္ကိုေရာက္ၿပီး လအနည္းငယ္အၾကာ ဘဂၢဒက္ကိုသြားဖို႔ရာ လူ ၁၁ ဦးႏွင့္အတူ ဗင္ကားတစီးထဲ အတင္းထိုးသိပ္ခံရေတာ့မွ ႐ုပ္သံေတြထဲမွာလို အဓမၼျပန္ေပးဆြဲ စီတန္းလွည့္လည္ခံရၿပီး အဆံုးသတ္ မွာေတာ့ ေခါင္းျဖတ္ကြက္မ်က္ ပစ္လိုက္ၾကတာကို သတိျပဳမိ ေတာ့တယ္။ ဂူရမ္ ေျပာပံုအရေတာ့ အယ္အာဆက္ အေျခစိုက္ အေမရိကန္ေလတပ္စခန္းမွာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရလာသူေတြကို အတင္း အ က်ပ္ျပဳစုေစာက္ေရွာက္ခိုင္းၿပီး ကတိေပးထားသည့္ႏႈန္းထက္ နည္းက်ဥ္းေသာ ေငြေၾကးပမာဏကိုသာ လက္ခံရရွိသည့္အျပင္ အနီးဝန္းက်င္တဝိုက္ ဗံုးကြဲသံေတြၾကားရေတာ့မွ လက္မတင္ေလး အသက္ ေဘးက လြတ္ေျမာက္လာတယ္လို႔ ခံစားမိေတာ့တယ္။

အခ်ိန္တိုင္းလို ကုိယ့္ေမြးရပ္ေျမ ျပန္ဖို႔အေၾကာင္း စဥ္းစားလိုက္တိုင္း ျပန္ဖို႔ရာ လမ္းေၾကာင္းသိသည္ ဆိုသည့္တိုင္ လံုေလာက္ေသာ ေငြေၾကးမရွိျခင္း၊ ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ကလည္း က်ေနာ္ႏွင့္ တ သားတည္းမဟုတ္သည့္အတြက္ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ၁၅ လ ေက်ာ္ၾကာ အလုပ္ေကၽြးျပဳစုၿပီးမွပဲ နီေပါ ႏိုင္ငံျပန္ခြင့္ရၿပီး ငရဲတြင္းက လြတ္ေျမာက္လာတယ္လို႔ပဲ ဆိုၾကပါေတာ့ဗ်ာ။ ဂူရမ္ႏွင့္ နီေပါႏိုင္ငံသား အေပါင္းအပါ ဆယ့္ႏွစ္ေယာက္တို႔ရဲ႕ အမႈခင္းအသြားအလာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အစိုးရ တရားဥပေဒေၾကာင္းဆိုင္ရာအရ ဟူစတန္အေျခစိုက္ တရားခံဘက္မွ ခုခံကာကြယ္မည့္ KBR အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ေဂ်ာ္ဒန္ လက္ခြဲတာဝန္ခံ ဒါဝတ္ႏွင့္ အေပါင္းအပါမ်ားမွ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈ ႏွင့္ ဆက္စပ္၍ တိုင္ခ်က္ဖြင့္ဆိုထားတယ္။

တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ယေန႔ေခတ္ခါသမယကာလဝယ္ မက္လံုးေပး ေထာင္ေခ်ာက္ဆင္ၿပီး လူ ကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္မႈေတြ ကင္းစင္ပေပ်ာက္ဖို႔ရာအတြက္ ဂူရမ္ ကေတာ့ဆိုင္ရာ တာဝန္ရွိပုဂၢဳိလ္ ေတြကို ၾသေဆာ္တိုက္တြန္းသြားေလရဲ႕။

ခ်ာေလာ့တီ အာဝီႏို ျပန္ေျပာင္းေျပာဆိုတဲ့ သူမ ဇာတ္ေၾကာင္းကုန္စင္က ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ သူမ အပါအဝင္ အျခားေသာ မိန္းကေလးေပါင္း ၁၃၈ ဦးအား ေက်ာင္းေဆာင္မွ အတင္းအဓမၼ ျပန္ေပးဆြဲသြားၾကၿပီး ဆူဒန္ ေတာင္ပိုင္း ယူဂန္ဒါ စစ္တပ္ႏွင့္ သံုးလၾကာထိုးစစ္ဆင္ရာဝယ္ ဘုရားသခင္ရဲ႕စစ္သည္ေတာ္ တပ္အမည္ခံ လက္နက္ကိုင္ ရမ္းကားသူေတြရဲ႕ လူသားဒိုင္းအျဖစ္ အသံုးခ်ျခင္းကို ခံခဲ့ၾကရတယ္။ ထံုး စံအရဆိုသလိုကို က်မတို႔ မိန္းမသားေတြဟာ ဒီ့ထက္ပိုမိုဆိုးဝါးတဲ့ နာက်င္ခံစားမႈေတြနဲ႔ခ်ည္းသာ ၾကံဳ ဆံုခဲ့ၾကရတယ္။

က်မႏွင့္ ျပန္ေပးဆြဲခံရလာသူ မိန္းကေလး အေယာက္ ၂ဝ အတြက္ အခြင့္အေရးဆိုတာမရွိတဲ့အျပင္ အေတာ့္ကို ႐ုတ္ရင္းၾကမ္းတမ္းတဲ့ လူရမ္းကား ေခါင္းေဆာင္ သိမ္းပိုက္ၿပီး လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ မတ ရားျပဳက်င့္မႈေၾကာင့္ က်မလည္း ကေလးႏွစ္ေယာက္ အဖတ္တင္ က်န္ရစ္ခဲ့တယ္လို႔ဆိုရမွာေပါ့။ ယူဂန္ဒါ ေျမာက္ပိုင္းကို လူရမ္းကားေတြ ဆုတ္ခြာခ်ိန္ ၂ဝဝ၄ ခုႏွစ္ၾကေတာ့မွ က်မလည္းလြတ္ေျမာက္ လာၿပီး ကမၻာ့ကုလသမဂၢမွ စစ္တြင္းကာလ မတရားေခၚေဆာင္သြားျခင္းခံရေသာ ကေလးေတြကို ျပန္ လာဖို႔ရာ ေဆာ္ၾသသည့္အတြက္ ဒီကိုေရာက္လာတယ္လို႔ဆုိမွာေပါ့၊ တခ်ဳိ႕ဆိုရင္ အဲဒီအခ်ိန္ကာလ တုန္းက ေျခာက္ႏွစ္သားေလာက္ပဲ ရွိၾကအံုးမွာ။

ႏိုင္ငံအသီးသီးမွာရွိတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြကို စစ္တြင္းကာလ အတတ္ႏိုင္ဆံုး ကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္ သင့္ ေလ်ာ္တဲ့နည္းလမ္းေတြ အသံုးျပဳျခင္းႏွင့္ ေပ်ာက္ဆံုးသြားသူေတြကို လိုက္လံရွာေဖြေရး၊ ဒါ့အျပင္ က်မ တို႔လို သားေကာင္ဘဝ ေရာက္ခဲ့ၾကရတဲ့ သူေတြကို တိုင္ပင္ႏွီးေႏွာျခင္း၊ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ ပညာေရးပိုင္းဆိုင္ရာေတြမွာ ျဖည့္တင္းေပးမွသာ သူတို႔ရဲ႕ ဘဝျဖတ္သန္းမႈေတြ ကို နားလည္ခံစားေပးႏို္င္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ အာဝီႏို ကေတာ့ႏွိဳးေဆာ္သြားေလရဲ႕။ ဒီေန႔ အိမ္မွာရွိေနၿပီး ေနာက္ရက္က်ေတာ့ လူရမ္းကားေတြလက္တြင္း က်မ ေရာက္ေနပါေရာလား။ လူအမ်ားစုက က်မတို႔ကို သူပုန္လား (သို႔) လူရမ္းကားေတြလား ဘယ္ပံုနည္းနဲ႔ ေခၚေဝၚ ၾကမလဲ ဆိုတာကေတာ့ ေျပာမျပတတ္ပါဘူးရွင္။

ကစ္ကာစာပါ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြအရေတာ့ ဗင္နီဇြဲလားၿမိဳ႕ေတာ္ ကာရာစပ္ ဟိုတယ္မွာ လုပ္ငန္းခြင္ဝင္ ေရာက္ေနတုန္းက ဒယ္နီရယ္ ဆိုသူ အမ်ဳိးသားတဦးနဲ႔ ခ်စ္ႀကိဳးသြယ္မိစဥ္ကာလမွာ က်မ အသက္အ ရြယ္က ရွိလွမွ ၁၇ ႏွစ္ရယ္ေပါ့။ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ ဒယ္နီရယ္ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ႀကီးကို ထြက္ ခြါသြားေတာ့ က်မလည္း ၾကံရာမရျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ သူနဲ႔ဆက္သြယ္မိေတာ့မွ သူ႔မိ သားစု ဟာ လိင္ကုန္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး လုပ္ငန္းကို အႀကီးအက်ယ္လုပ္ေဆာင္ေနတာ သိရေတာ့တယ္။

စာပါ ရဲ႕ ေျပာဆိုိခ်က္အရဆိုရင္ေတာ့ သူမရဲ႕ ႏိုင္ငံကူးလတ္မွတ္ႏွင့္ ေငြေတြကို သိမ္းဆည္းလိုက္ ၾကၿပီး သူမကိုလည္း ေျမတိုက္ခန္း အတြင္းထည့္ထားျခင္း၊ ဒီမိသားစုအေပၚ ေငြေၾကးအေျမာက္အျမား တင္ေနသည့္အတြက္ တခုတည္းေသာ ေရြးခ်ယ္စရာ နည္းလမ္းက ေဆာင္ၾကာၿမိဳင္မွာ အလုပ္ဝင္ရင္း ေႂကြးေက်ေအာင္ဆပ္ဖို႔ပဲ ရွိေတာ့တာေပါ့။ လုပ္ငန္းခြင္ထဲ စေရာက္တဲ့ ပထမတညတာ ကာလက ေတာ့ ကမၻာပ်က္သလား ေအာက္ေမ့ရတာပါပဲရွင္၊ စဥ္းစားပဲၾကည့္ၾကပါအံုး ေယာက်္ားသားအေယာက္ ၉ဝ ကို ဧည့္ခံရတဲ့ဒုကၡ၊ အတိတ္ရဲ႕အရိပ္ဆိုးေတြကို ျပန္ေျပာင္းေျပာျပေတာ့ ကတုန္ကယင္ျဖစ္ေန သည့္ သံေနသံထားေတြေၾကာင့္ ခုခ်ိန္ထိကို ေျခာက္အိပ္မက္ မျပယ္ေသးဘူးလို႔ ဆိုရေလမလားပဲ။

သံုးႏွစ္ေက်ာ္ ကာလအတြင္းမွာကို ေဆာင္ၾကာၿမိဳင္ အႏွ႔ံဆိုသလို ေရာင္းစားျခင္းခံခဲ့ရတဲ့ က်မ ဘဝ၊ ဒီၾကားထဲ ရံဖန္ရံခါဆိုသလို ရဲဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ေဆာင္ၾကာၿမိဳင္ထဲ ဝင္ေရာက္ဖမ္းဆီးျခင္းနဲ႔ ဒီရဲသားေတြ ဟာ က်မတို႔ကို ကူညီရမယ့္အစား သူတို႔ကိုယ္၌က ေတာင္းဆိုလာတဲ့အတြက္ က်မတို႔ကပဲ လိင္ပိုင္း ဆိုင္ရာ ဝန္ေဆာင္မႈနဲ႔ ဧည့္ခံေဖ်ာ္ေျဖခဲ့ၾကရတယ္။ ဒီကေန ျဖစ္တဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ က်မ စြန္႔ခြာဖို႔ ျဖစ္လာရ တဲ့ အေၾကာင္းရင္းက အခင္တြယ္ရဆံုးလို႔ဆိုရမယ့္ သူငယ္ခ်င္းမတေယာက္ကို ေဆာင္ၾကာၿမိဳင္မွ ေဖာက္သည္တဦးက သတ္ျဖတ္လိုက္တာရယ္၊ ဒီၾကားထဲမွာ က်မ တိတ္တဆိတ္ လက္ဆက္ထားတဲ့ ေဖာက္သည္ကပဲ အတင္းအၾကပ္ က်မကို ႐ိုက္ႏွက္ ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီး ဒီတိုင္းျပည္ကေနထြက္ခြာဖို႔ တိုက္ တြန္းလာပါေလေရာ။ ဒီလိုနဲ႔ ေနာက္ဆံုးမွာ က်မလည္း လြတ္ေျမာက္လာခဲ့ရၿပီး အဖြဲ႔အစည္းတခုရဲ႕ အ ကူအညီနဲ႔ ကြာရွင္းျပတ္စဲၿပီး တရားဝင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံသူ ျဖစ္လာရတယ္ဆိုပါေတာ့။

ဇာတ္ေၾကာင္းကုန္စင္ကို ေျပာျပတယ္ဆိုတာကလည္း ကမၻာတဝွမ္းမွာရွိတဲ့သူေတြအေနနဲ႔ က်မလို အ ျဖစ္ဆိုးမ်ဳိးမၾကံဳရေလေအာင္ တဖက္တလမ္းကေန အကူညီေပးတယ္လို႔ပဲဆိုရမလား။ ဒယ္နီရယ္လို လူကုန္ကူးသူေတြရဲ႕ သားရဲတြင္းမွ ကင္းေဝးဖို႔ဆိုတာက တရားဥပေဒကလြဲလို႔ ဘာမွကိုမျမင္မိပါဘူး။ ေဖာက္သည္ေတြမွာလည္း တာဝန္ရွိေၾကာင္း၊ ျပဳမူဆက္ဆံရာဝယ္ ရာဇဝတ္သားတဦးလို ဆက္ဆံ ျခင္းႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ ရဲအရာရွိေတြအေနနဲ႔ေရာ ေရွ႕ေနေတြအေနႏွင့္ပါ သားေကာင္ဘဝ က်ေရာက္သူ ေတြကို ကာကြယ္ဖို႔ရာအျပင္ ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ပါ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လို႔ ကစ္ကာစာပါ မွ ထပ္ ေလာင္းအတည္ျပဳ ေတာင္းဆိုထားတယ္။

မန္ဇူး(ဘာသာျပန္သည္)

Reference: The Human Trafficking Project
Trafficking Survivors Speak Out at the United Nations
Associated Press
Friday, October 23, 2009
http://traffickingproject.blogspot.com/search/label/Challenges

http://naytthit.com မွ ...

Read More...

Summary only...

ထုိင္း-ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ားခ်စ္ၾကည္ေရးႏွင့္ သိပၸံဘာသာရပ္ ျပခန္း

ထုိင္းေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းေက်ာင္းမ်ားမွ ေက်ာင္းသားမ်ား ေတြဆံုပြဲႏွင့္ သိပၸံဘာသာ ရပ္ေလ့လာေရးျပပြဲကို ယေန႔ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ ဆာဖါ၀ိထရဂုဏ္ ထုိင္းအထက္တန္းေက်ာင္း (မဲေဆာက္ ၿမိဳ႕ပိုင္၀ုိင္း အနီး) တြင္ က်င္းျပခဲ့ပါတယ္။ ဒီပြဲကို မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းေက်ာင္းမ်ားျဖစ္တဲ့ SAW ေက်ာင္း၊ CDC ေက်ာင္း၊ ဆာသူေလေက်ာင္း၊ ခြဲကေပါင္ေက်ာင္းမ်ားမွ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္း သူမ်ား တက္ေရာက္ေလ့လာၾကပါတယ္။

ေပးပို႔သူ .. ေအာင္မ်ဳိးေဆြ

Read More...

Summary only...

ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း (၄)

ကေလးေတြအေပၚ ထိန္းသိမ္းၾကပ္မတ္ျခင္း

မိဘ (သို႔) ရင္ဝယ္ပိုက္ အုပ္ထိန္းသူေတြအေနျဖင့္ ကေလးေတြကို အျပစ္ေပးဆံုးမရာဝယ္ စ႐ိုက္လကၡ ဏာ ႏွစ္မ်ဳိးထဲက ႐ုပ္ခႏၶာပိုင္းကို ႐ိုက္ႏွက္ျခင္းျဖင့္ ထိခိုက္နာက်င္ေစေအာင္ အျပစ္ေပးဆံုးမျခင္းႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုးတက္မႈကိုထိခိုက္ၿပီး အားနည္းခ်ဳိ႕ယြင္းသြားေစႏုိင္သည့္ အျပဳအမူအက်င့္ေတြကို တားဆီးဟန္႔တားႏိုင္ျခင္းအလို႔ငွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ အျပစ္ေပးသည့္ စည္းကမ္း ေတြအေပၚ အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုျပ႒ာန္းသတ္္မွတ္ျခင္း ျဖစ္တယ္။

ကေလး ၈၆% ခန္႔ဟာ ႐ိုက္ႏွက္ဆံုးမ အျပစ္ေပးျခင္း နည္းလမ္းေဘာင္ထဲကေန ဘဝကိုျဖတ္သန္းႀကီး ျပင္းခ့ဲၾကရတယ္။
အသက္၂-၁၄ ႏွစ္အတြင္း ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ျပစ္ဒဏ္က်ခံရေသာ ကေလးရာခိုင္ ႏႈန္း၊ ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၉ ႏို္င္ငံကို ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ (၂ဝဝ၅-၂ဝဝ၆)


ေရွးပေဝသဏီ ကာလမ်ားထဲက ထိန္းသိမ္းလာတဲ့ အစဥ္အလာတရပ္လို႔ဆိုရေလမလား၊ ကေလးေတြ ကို ဆက္ဆံဆံုးမရာဝယ္စိတ္ပိုင္းဆို္င္ရာအရ ကသိကေအာက္ျဖစ္ရေလာက္ေအာင္ သူ (သို႔) သူမ ဆို ၿပီး အမည္နာမ ေခၚေဝၚတပ္ဆင္၍ ေအာ္ဟစ္၊ ႀကိမ္းေမာင္း၊ ဆူပူျခင္းေတြနဲ႔ စတင္တိုက္ခိုက္ဆင္ႏႊဲ ေတာ့တာပဲ။ ခႏၶာကိုယ္ပိုင္း (သို႔) ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ႐ိုက္ႏွက္ဆံုးမ အျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္းေတြဟာ က ေလး႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ထိခိုက္နာက်င္မႈ (သို႔) ျပင္းထန္သည့္ နာက်င္ခံစားရျခင္း မရွိရင္ေတာင္မွ စိတ္မ ခ်မ္းေျမ့ဖြယ္ ခံစားရျခင္းေတြကို ျဖစ္ေပၚေစတယ္။ ကေလးေတြကို လႈပ္ခါပစ္ျခင္းႏွင့္ သူ (သို႔) သူမ၏ လက္၊ ေျခ (သို႔) ေအာက္ေျခတဝိုက္ကို လက္ဝါးျဖင့္ ႐ိုက္ႏွက္ဆံုးမသည့္ ေသးငယ္ေသာ ကိုယ္ထိလက္ ေရာက္ ျပစ္ဒဏ္ခတ္မႈေတြပါ ပတ္သက္အက်ဳံးဝင္ျခင္းကို ဆိုလိုတာျဖစ္တယ္။

ကေလးေတြရဲ႕မ်က္ႏွာ၊ ဦးေခါင္း (သို႔) နား (သို႔) ကေလးေတြကို ျပင္းထန္စြာ (သို႔) ထပ္ခါတလဲ ႐ုိက္ ႏွက္ဆံုးမျခင္း ျပင္းထန္သည့္ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ျပစ္ဒဏ္ခတ္မႈထဲ ပတ္သက္အက်ဳံးဝင္၏။ ႏိုင္ငံ ေပါင္း ၂၉ ႏိုင္ငံရဲ႕ နယ္ေျမ ပိုင္နက္အတြင္း ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္အရ ပ်မ္းမွ်ျခင္းအားျဖင့္ ၈၆% ခန္႔ရွိ ေသာ အသက္ ၂-၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးေတြဟာ ႐ိုက္ႏွက္ဆံုးမ အျပစ္ေပးျခင္းဆိုတဲ့ နည္းလမ္း ေဘာင္အတြင္းရွိေနျခင္းႏွင့္ ဒီ ႏိုင္ငံအားလံုးနီးပါးဆိုသေလာက္မွာ သက္ရွင္ေနထိုင္ၾကရသည့္ ကေလး ထက္ဝက္ေက်ာ္ခန္႔ဟာ ႐ိုက္ႏွက္ ျပစ္ဒဏ္ေပး ဆံုးမခံရျခင္းႏွင့္ ကေလး ငါးေယာက္မွာ တဦးက်ႏႈန္း ထားဟာ ျပင္းထန္တဲ့ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ျပဳမူဆံုးမျခင္းဒဏ္ကို မ႐ႈမလွခံစားရင္း အိ္မ္တြင္း ဘဝေတြ ကို ျဖတ္သန္းႀကီးျပင္းခဲ့ၾကရရွာတယ္။

ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ျပစ္ဒဏ္ခတ္ ဆံုးမျခင္းဟာ လူမႈ-စီးပြား ေနာက္ခံ ဘဝေတြနဲ႔ ပတ္သက္အက်ဳံးဝင္
သက္ဆိုင္မႈရွိေနျပန္တယ္။ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသည့္ အိမ္ေထာင္စုေတြတင္မက ခ်မ္း
သာႂကြယ္ဝျပည့္စံုပါတယ္ဆိုတဲ့ အိမ္ေထာင္စုပါမက်န္ ဒါ့အျပင္ ေက်းလက္ေဒသႏွင့္ ၿမိဳ႕ျပရပ္ဝန္းမွာ ေန
ထိုင္ၾကတဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ တူညီမႈရွိတဲ့ ျဖစ္စဥ္တစ္ရပ္လို႔ဆိုရေလမလား ကေလးေတြအေပၚ ဆံုးမအ ျပစ္ေပးရာဝယ္ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ က်ဴးလြန္တတ္ၾကတယ္။ မိဘ (သို႔) ရင္ဝယ္ပိုက္ အုပ္ထိန္းသူေတြ အေနျဖင့္ အတိုင္းအတာတရပ္ထိ ကေလးေတြအေပၚ ႐ိုက္ႏွက္ဆံုးမဖို႔လိုအပ္သည္ဟု ယံုၾကည္ေၾကာင္း သို႔ေသာ္ျငားလည္း ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ မေကာက္ယူမီွ လအနည္းငယ္အတြင္း ေတြ႔ရွိခ်က္အရ ေသး ငယ္ေသာ ႐ိုက္ႏွက္ျပစ္ဒဏ္ေပး ဆံုးမျခင္းကို ကေလးေတြအတြက္ အတိုင္းအတာ တရပ္ထိလိုအပ္ ေၾကာင္း ရည္ၫႊန္းေျပာဆိုမႈႏႈန္းထား နိမ့္က်သြားတာကို ၂၈% ႏွင့္ ၆၂% အစရွိသျဖင့္ အသီးသီးေတြ႔ရွိ ရတယ္။

ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ျပစ္ဒဏ္ေပး ဆံုးမမႈက်ယ္ျပန္႔လာတယ္ဆိုေသာ္ျငား လူမႈဆိုင္ရာ႐ႈေထာင့္အရ အ
တည္ျပဳမျပ႒ာန္းႏိုင္ေသးဘူးလို႔ဆိုရမယ္။

အသက္ ၂-၁၄ ႏွစ္အတြင္း ေသးငယ္ေသာ ႐ိုက္ႏွက္ဆံုးမျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္းခံရေသာ ကေလး ရာခိုင္ႏႈန္း
ႏွင့္ မိဘ သို႔ ရင္ဝယ္ပိုက္ အုပ္ထိန္းသူေတြအေနနဲ႔ ကေလးေတြအေပၚ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ႐ိုက္ႏွက္
ျပစ္ဒဏ္ေပးဖို႔ လိုအပ္သည္ဟုယံုၾကည္သူ ရာခိုင္ႏႈန္း (၂ဝဝ၅-၂ဝဝ၆) ခုႏွစ္


ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ၾသဇာလႊမ္းမိုး သက္ေရာက္မႈ

အမူအက်င့္နဲ႔ သေဘာထားဟာ လူမႈဆက္ဆံေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ နယ္ပယ္ ဝန္းက်င္ေပၚ မူတည္ၿပီး ၾသ ဇာလႊမ္းမိုးသက္ေရာက္မႈရွိတယ္။ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္မွ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ကို ကေလးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ တိုက္ဖ်က္ဖို႔ ေဆာ္ၾသတိုက္တြန္းထားခ်က္မွာ ေစာင့္ထိန္းၿပီးသား အ စဥ္အလာ (သို႔) တင္းက်ပ္သည့္ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒသေတြကို မ်ဳိသိပ္ဖံုးကြယ္ထားၿပီး ကေလးေတြအေပၚ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ ျပဳမူဆက္ဆံျခင္းေတြကို ရပ္ဆိုင္းၿပီး မွန္ကန္ေသာ နည္းလမ္းမ်ား ျဖင့္လုိက္နာက်င့္သံုးဖို႔ရာအျပင္ အစိုးရတစ္ရပ္အေနျဖင့္ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ၾကမ္းတမ္းစြာ ႐ိုက္ႏွက္ အျပစ္ေပးဆံုးမျခင္းေတြကိုပါ တားျမစ္ဟန္႔တားပိတ္ပင္ရမွျဖစ္တယ္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ အခ်က္အလက္ေတြဟာ UNICEF ရဲ႕ ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ သတင္းအခ်က္အလက္၊ MICS DHS ႏွင့္ တျခားေသာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၂၉ ႏို္င္ငံမွ ၂ဝဝ၅-၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ေတြကို အေျခ ျပဳထားျခင္းျဖစ္တယ္။

ကေလး လုပ္သား
လတ္တေလာ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ စိန္ေခၚမႈေတြ

သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ကေလးေတြဟာ ထိခိုက္နာက်င္ေစျခင္း သို႔ ေခါင္းပံုျဖတ္ အက်ဳိးရွာခံရျခင္းမရွိ ပဲနဲ႔ကို သူတို႔မိသားစုေတြရဲ႕ အလုပ္အကိုင္ေတြထဲ ဝင္ေရာက္ကူညီလုပ္ကိုင္ေပးေနရတယ္ဆိုေပမယ့္လို႔ အသက္ ၅-၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ကေလး ေျခာက္ ဦးႏႈန္းလွ်င္ တစ္ဦး၊ ရာခိုင္ႏႈန္းအားျဖင့္ဆိုရေသာ္ ဒီ အသက္ အရြယ္ ဝန္းက်င္အုပ္စုထဲမွာပါဝင္သည့္ ကေလး ၁၆ % ခန္႔ဟာ ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံေတြမွာ ကေလး အလုပ္ သမားထဲမွာ စာရင္းဝင္ေနၾကရရွာၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈမရွိေသးသည့္ ႏိုင္ငံေတြမွာဆိုရင္ ၃ဝ% ခန္႔ေသာ ကေလး ငယ္ေတြဟာ လုပ္ငန္းခြင္ထဲမွာ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနၾကရရွာတယ္။ လုပ္ငန္းခြင္ထဲ က်ဳံးသြင္းခံရတဲ့ ဒီ ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ဘဝဟာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈဆိုတဲ့ အရာအားလံုး ဆိတ္သုန္းကြယ္ေပ်ာက္ျခင္းႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္ ပိုင္း ဆိုင္ရာအရ ပံုမွန္မဟုတ္ပဲ ထိခိုက္မႈေတြႏွင့္အတူ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တိုးတက္မႈႏွင့္ ပညာေရးကိုပါ အ ခန္႔မသင့္ရင္ အဟန္႔အတားျဖစ္ေစႏိုင္တယ္။

ဖြံ႔ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံေတြမွာ ၆ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ႏႈန္း ကေလး လုပ္သားဘဝကို ၾကံဳဆံုေနရျခင္း
အသက္ ၅-၁၄ ႏွစ္အတြင္း ကေလး လုပ္သား ရာခိုင္ႏႈန္း (၁၉၉၉-၂ဝဝ၇) ေဒသတြင္းသာ
ြ

ဆာဟာရ အာဖရိက ရပ္ဝန္းေဒသ တဝိုက္မွာ အသက္ ၅-၁၄ ႏွစ္အရြယ္ ကေလးသံုးဦးလ်င္ ၁ ဦးႏႈန္း က်ဟာ အလုပ္သမားျဖစ္ေနရျခင္းႏွင့္ ဗဟိုႏွင့္ အေရွ႕ဥေရာပ/ ဓနသဟာယ ႏိုင္ငံေတြမွာ ကေလးအ ေယာက္ ၂ဝ မွာမွ ၁ ေယာက္ ကေလးလုပ္သားျဖစ္ေနျခင္းကို ႏွိဳင္းယွဥ္ခ်ိန္ဆၾကည့္ေစလိုျခင္းျဖစ္တယ္။ ေက်းလက္ေဒသ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသည့္ အိမ္ေထာင္စုမွာ ေပါက္ဖြားႀကီးျပင္းလာရတဲ့ ကေလးေတြဟာ က ေလး အလုပ္သမားျဖစ္ဖို႔ရာ ျဖစ္ႏို္င္ေခ်ပိုမ်ားတယ္။ ေယာက်္ားေလးေတြဟာ မိန္းကေလးေတြထက္စာ ရင္ ကေလးအလုပ္သမား ပိုျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိသည့္ အေၾကာင္းရင္းခံက ဟိုးေရွးယခင္ကာလေတြထဲက စီးပြား ေရး လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြမွာ ပိုၿပီးသင့္ေတာ္အဆင္ေျပလို႔ပဲျဖစ္တယ္။ မိန္းကေလးေတြက်ျပန္ေတာ့ လည္း အိမ္မႈေဝယ်ာဝစၥေတြနဲ႔သာ လံုးလည္ခ်ာလည္လိုက္ၿပီး ဝန္ထုတ္ဝန္ပိုးဆိုတာႀကီးကို မျဖစ္မေန ထမ္းပိုးေနရွာရတယ္။

ကေလး အလုပ္သမား ျဖစ္ႏိုင္ေခ်အမ်ားဆံုးကေတာ့ ေယာက်္ားေလးေတြေပါ့
အသက္ ၅-၁၄ ႏွစ္အတြင္း ကေလး အလုပ္သမား ရာခိုင္ႏႈန္း (၁၉၉၉-၂ဝဝ၇) ခုႏွစ္ က်ား/ မ


ကမၻာတဝွမ္းမွာရွိတဲ့ လုပ္ငန္းခြင္ထဲေရာက္ရွိေနၾကတဲ့ ကေလး အလုပ္သမားေတြကို ၫႊန္းဆိုျပသေနတဲ့
ႏိုင္ငံတစ္ခုခ်င္းစီအလိုက္ သက္ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကို ျပန္လည္ဆန္းစစ္ၾကည့္ရာဝယ္ ဆာဟာ ရ အာဖရိက ရပ္ဝန္းမွာ ကေလး အလုပ္သမား အမ်ားဆံုးရိွေနတာကို ၾကံဳေတြ႔ရတယ္။ ကေလးအားလံုး ေက်ာင္းတက္ႏိုင္ေရးႏွင့္ ေကာင္းမြန္ျပည့္စံုသည့္ ပညာရည္ လက္ဝယ္ပိုင္ဆိုင္ရွိေရးသည္သာလ်င္ က ေလး အလုပ္သမားဘဝမွ ကာကြယ္ဖို႔ရာ အခ်က္အခ်ာေသာ့ခ်က္ ျဖစ္ေနတာကေတာ့ က်ိန္းေသ သ ေလာက္ လို႔ဆိုရမွာပဲ။

ကေလး အလုပ္သမား အမ်ားဆံုးလို႔ဆိုရမယ့္ ဆာဟာရ အာဖရိက ရပ္ဝန္း


အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းေကာက္ယူမႈ
UNICEF ႏွင့္ MICS တိ္ု႔မွ ႏိုင္ငံတစ္ခုခ်င္းစီအလိုက္ သက္ဆိုင္ရာ အိမ္ေထာင္စုေတြကို ေလ့လာဆန္းစစ္ ၿပီး လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း ေရာက္ရွိေနသည့္ ကေလးေတြကို အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းေကာက္ယူထား ျခင္းျဖစ္တယ္။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေဆာင္တာႏွင့္သက္ဆိုင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို စုေဆာင္းေကာက္ ယူထားျခင္း (မိသားစုပိုင္ လယ္ယာလုပ္ငန္း သို႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြမွာ အိမ္ေထာင္စု ဝင္ မဟုတ္သည့္အတြက္ လုပ္အားခကို ေပးေဆာင္လား (သို႔) မေပးေဆာင္ဘူးလား။)ႏွင့္ အိမ္တြင္းအ လုပ္ေတြလို႔ဆိုရမယ့္ (အိမ္မႈကိစၥ ေဝယ်ာဝစၥေတြျဖစ္တဲ့ ခ်က္ျပဳတ္၊ သန္႔ရွင္းေရး (သို႔) ကေလးထိန္းခိုင္း သည့္ အလုပ္ေတြ) အေထြေထြကိစၥရပ္ေတြမွာ ကေလးေတြဟာ အခ်ိန္ကာလ ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအ တာနဲ႔ ဘယ္လိုအလုပ္အမ်ဳိးအစားေတြကို လုပ္ကိုင္ေနၾကရသလဲဆိုတာေတြကို MICS မွ ေတြ႔ဆံုေမး ျမန္းၿပီး စစ္တမ္းေကာက္ယူထားျခင္းျဖစ္တယ္။

ကေလးအလုပ္သမားေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ေနာက္ထပ္ရင္းျမစ္ေတြကို လူဦးေရႏွင့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္၊ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ႏိုင္ငံတကာ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစီအစဥ္မွ ကူညီေထာက္ပံ့လို႔ ရရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြျဖင့္ တိုင္းတာေဝဖန္ ဆန္းစစ္ထားျခင္းျဖစ္တယ္။ မၾကာမီ လတ္တေလာ ကာလတုန္းက DHS ရဲ႕ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္ေတြအရ MICS မွလုပ္ငန္းခြင္ထဲ ေရာက္ရွိေနတဲ့ ကေလး ေတြကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းလို႔ရရွိထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအေပၚမွာ တူညီေၾကာင္း ရပ္ခံတင္ျပထား တယ္။ ကေလးအလုပ္သမားေတြကို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုသတ္မွတ္ရာမွာ အနိမ့္ဆံုး အလုပ္ခ်ိန္၊ အသက္အ ရြယ္ႏွင့္ အလုပ္အကိုင္အမ်ဳိးအစားဟာ လုပ္ငန္းခြင္အေပၚမွာ အေတာ္ေလးမူတည္ေနေၾကာင္း အထက္ ေဖာ္ျပပါ စာမ်က္ႏွာေတြအရ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာၾကည့္လို႔ရတယ္။ ကေလးေတြအေပၚထိခိုက္အနာတရ ျဖစ္ ေစမည့္ အလုပ္အကိုင္မ်ဳိးကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး ေရွာင္ၾကဥ္စဥ္းစားရမွာျဖစ္တယ္။

ကေလး လုပ္သားႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္
အသက္ ၅-၁၁ ႏွစ္- စီးပြားေရးလုပ္ငန္းခြင္အတြင္း အနည္းဆံုး ၁ နာရီ သို႔ အိမ္မႈေဝယ်ာဝစၥ အလုပ္ေတြ
အေပၚ တပတ္လွ်င္ ၂၈ နာရီ
အသက္ ၁၂-၁၄ ႏွစ္- စီးပြားေရးလုပ္ငန္းခြင္အတြင္း အနည္းဆံုး ၁၄ နာရီ သို႔ အိမ္မႈေဝယ်ာဝစၥ အလုပ္
ေတြအေပၚ တပတ္လွ်င္ ၂၈ နာရီ
အသက္ ၁၅-၁၇ ႏွစ္- စီးပြားေရးလုပ္ငန္းခြင္အတြင္း သို႔ အိမ္မႈေဝယ်ာဝစၥ အလုပ္ေတြအေပၚ အနည္း
ဆံုး ၄၃ နာရီ သို႔

Reference: Multiple Indicator Cluster Surveys (MICS): UNICEF, various years.
Demographic and Health Surveys (DHS): Macro International, various years.
UNICEF
Childinfo
Monitoring the Situation of Children and Women
Child Discipline
Child Labor

Read More...

Summary only...

ထုိင္းႏိုင္ငံ ေတာင္ပိုင္းခ႐ုိင္မွ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ၂၆၆ ေက်ာင္းအတြက္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ သံဃာေတာ္အပါး ၁၅၀၀ ဆြမ္းဆန္စိမ္းေလာင္းလွဴပြဲ

Read More...

Summary only...

ေမြးစာရင္း

ေမြးစာရင္းဟာ ကေလးတို္င္းရဲ႕အေျခခံ အခြင့္အေရးေတြလို႔ဆိုရမယ့္ ကိုယ္ပိုင္အမွတ္အသား လကၡ ဏာႏွင့္ တည္ရွိမႈကို ကာကြယ္ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ရာ ရည္ၫႊန္းေဖာ္ေဆာင္သည့္အတြက္ UNICEF အေနျဖင့္အဓိကထား ဦးတည္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ရာ အေၾကာင္းဖန္လာတယ္လို႔ဆိုရမွာပဲ။ အထူးသျဖင့္ တ ခ်ဳိ႕ေသာ ဌာနဆိုင္ရာ အစိုးရအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၲရားေတြမွာ ပံုမွန္အားျဖင့္ေတာ့ ကေလးေတြရဲ႕ တည္ရွိမႈ ကို တရား၀င္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြနဲ႔ အတည္ျပဳ ရည္ၫႊန္းေဖာ္ျပထားသည့္အတြက္ ဟန္ခ်က္ညီညီနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္စြမ္းရွိတယ္။ လူ႔ေဘာင္ေလာကအတြင္း ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ကေလးေတြကို ေမြးစာရင္း ျပဳလုပ္ထားျခင္းမရွိသည့္အတြက္ တျခားကေလးေတြရရွိသည့္နည္းတူ အေျခခံအခြင့္အေရးေတြ ခံစား ႏိုင္ျခင္းမရွိပဲ ဆံုး႐ွံဳးနစ္နာမႈေတြနဲ႔ ၾကံဳေတြ႔လာရႏိုင္ဖြယ္ရွိတယ္။ ျပည္တြင္းေရး မူ၀ါဒေတြႏွင့္ ဥပေဒျပဳ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္လုပ္ေဆာင္ရာမွာ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္မည့္ အနိမ့္ဆံုး အသက္အရြယ္အပိုင္းအျခား၊ စစ္မႈထမ္းဖို႔ရာဆင့္ေခၚျခင္းႏွင့္ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းတို႔ဟာ ေမြးစာရင္းေပၚမူတည္ၿပီး ပိုင္းျခားဆံုးျဖတ္ရတာျဖစ္တယ္။ ေ၀းကြာအဆက္ျပတ္မႈေတြကို စံုစမ္းဖို႔ရာႏွင့္ လူ႔ေဘာင္ေလာကအတြင္း တစ္ကိုယ္တည္းျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးေတြစသည့္ အေရးေပၚအေျခအေနမ်ဳိး နဲ႔ ၾကံဳႀကိဳက္လာတဲ့အခါမွာ ေမြးစာရင္းဟာ အေတာ္ေလး အေထာက္အကူျပဳ ပ့ံပိုးေပးတယ္လို႔ ဆိုရမွာ ပဲ။


လူ႔အခြင့္အေရးတရပ္မွာ အမည္နာမႏွင့္ ႏိုင္ငံသားဆိုတာ အခရာအက်ဆံုးပဲ
လူ႔ေလာကအတြင္း ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ကေလးတိုင္း တရား၀င္ မွတ္ပံုတင္ထားဖို႔ရာအတြက္ အခြင့္အ လမ္းရွိေၾကာင္း ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ေကာ္မတီတရပ္ အပိုဒ္ ၇ မွာအတိအလင္း ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပပါရွိၿပီး အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္မွာ ႏိုင္ငံတိုင္းဟာ ခိုလံႈခြင့္ ေတာင္းခံသူေတြပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဒုကၡသည္ေတြ
ႏွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္အေျခခ်ၿပီး ေမြးဖြားလာတဲ့ ကေလးအာလံုးကို ေမြးစာရင္း လုပ္ေဆာင္ေပးရမွာ ကိုဆိုလိုျခင္းျဖစ္တယ္။

ကမၻာေလာကႀကီးအတြင္း ကေလးေတြအတြက္ ေလ်ာ္ကန္သင့္ျမတ္စြာ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ဖို႔ရာအတြက္ အစိုးရေတြဟာ ကေလးအားလံုးရဲ႕ေမြးစာရင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပန္လည္အတည္ျပဳျခင္းႏွင့္ ကေလးေတြ အလြဲသံုးစား ေခါင္းပံုျဖတ္ခံရျခင္းမွ ကင္းလြတ္ဖို႔ရာအတြက္ ပညာေရးဆိုင္ရာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ အေထြေထြ ညီလာခံမွာ အပိုဒ္ ၇ ပါ အမည္နာ မႏွင့္ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ လက္ခံအတည္ျပဳႏိုင္ေရးအတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။

ဒီပန္းတိုင္သို႔ ေရာက္ရွိေအာင္ျမင္ဖို႔ရာ အစိုးရေတြအေနျဖင့္ ခိုင္မာတိက်သည့္ လူဦးေရ စာရင္းဇယား ႏွင့္ ကေလးေတြကို ေထာက္ပံ့ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ေရးအတြက္ စီမံကိန္းေတြေရးဆြဲခ်မွတ္ၿပီး အ ေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္တယ္။ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြမွာ ကေလးေတြရဲ႕ အခြင့္အ ေရးေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ေရးအတြက္ ကိုယ္ပိုင္အမွတ္အသား လကၡဏာႏွင့္ အသိမွတ္ျပဳ ေလးစားသည့္အေနျဖင့္ ေမြးစာရင္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြကို အဓိကထား ဦးတည္လုပ္ ေဆာင္လာမႈေတြ တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းလာတယ္လို႔ဆိုရမွာပဲ။

ကေလးေတြကို က်န္းမာေရးပိုင္းဆိုင္ရာ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈ၊ အာဟာရပိုင္းဆို္င္ရာ ျဖည့္တင္းကူညီေပး မႈႏွင့္ လူမႈေရးပိုင္းဆို္င္ရာ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈေပးႏိုင္ေရးႏွင့္ ပညာသင္ၾကားေရးအတြက္ စာရင္းေပး သြင္းႏိုုင္ဖို႔ရာ အစရွိသည့္ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြအတြက္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔ရာ ကေလးေတြရဲ႕ ေမြးစာ ရင္းနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အသိအမွတ္ျပဳ ေထာက္ခံခ်က္ဟာ အေရးတႀကီးလိုအပ္တယ္။

သက္ေသခံ အေထာက္အထားပါ စာရြက္ဟာ ေစာစီး အိ္မ္ေထာင္က်ကေလးေတြကို ကာကြယ္ႏိုင္ ေရးအတြက္ အေထာက္အကူျပဳျခင္း၊ ကေလးအလုပ္သမား၊ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြအတြင္း သက္မျပည့္ေသးသည့္အတြက္ ၀င္ေရာက္ျခင္း (သို႔) အရြယ္မေရာက္ေသးမွီ ကေလးျပည့္တန္ဆာ အ ျဖစ္ အတင္းအက်ပ္ ခိုင္းေစျခင္းတို႔မွ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္တယ္။

ေက်းလက္ေဒသေန ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြအတြက္ မွတ္ပံုတင္ စာရင္းသြင္းဖို႔ရာ အခက္အခဲၾကံဳရျခင္း ေက်းလက္ေဒသေန ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြဟာ မွတ္ပံုတင္ကဒ္ျပား ျပႏိုင္စြမ္းမရွိသည့္အတြက္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး နည္းပါးသည့္ အတိုင္းအတာတခုထိသာ လက္ ခံရရွိျခင္း၊ ပညာသင္ၾကားရာမွာ အခ်ိန္လင့္မွသာ သင္ၾကားတက္ေရာက္ခြင့္ရျခင္း၊ အာဟာရ ပိုင္းဆိုင္ ရာ ခ်ဳိ႕တဲ့မႈရွိျခင္းႏွင့္ ေသဆံုးမႈႏႈန္း ျမင့္မားျခင္းတို႔ကို မလြဲမေသြ ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ၾကရတယ္။

သူတို႔ေလးေတြဟာ လူ႔ေလာက အတြင္းသာေရာက္ရွိလာရၾကတာ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အေထာက္အ ပံ့နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တစံုတရာ အခြင့္အေရးဆိုလို႔ ဘာတခုမွ မရရွိၾကျခင္း၊ သူတို႔ရဲ႕အုပ္ထိန္းသူ မိခင္ ကိုယ္၌က နိမ့္က်သည့္ ပညာေရးသာရွိျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ကိုယ့္ရင္ေသြး ဖ်ားနာသည့္အရိပ္ေယာင္ ျပေန တာေတာင္မွ သိႏိုင္စြမ္းမရွိျခင္းအျပင္ HIV/AIDS ေရာဂါကူးစက္ျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်န္းမာေရးဆိုင္ ရာ အသိေတြပါ ခ်ဳိ႕ယြင္းအားနည္းၾကရွာတယ္။

ေမြးစာရင္းဆိုင္ရာ သက္ေသခံ အေထာက္အထားစာရြက္ အေရးပါပံုကို မသိရွိသည့္အတြက္ က်န္းမာ ေရး၊ ပညာေရးႏွင့္ တရားဥပေဒေၾကာင္းဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြရဲ႕ အေရးပါပံုနဲ႔ အကာအကြယ္ ေပးႏိုင္စြမ္းကို မသိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္သာလွ်င္ စာရင္းသြင္း မွတ္ပံုတင္ျခင္းမရွိတာကေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် အမ်ားဆံုးလို႔ ထင္ရတာပဲ။ ကေလးအမ်ားစုဟာ ဘာသက္ေသခံ အေထာက္အထားမွ စာရင္းသြင္း ထားျခင္းမရွိပဲနဲ႔လည္း ႀကီးထြားဖြံ႔ၿဖိဳးလာၾကတာေတြရွိေပမယ့္လို႔ အကုန္လံုးေတာ့ မဟုတ္ၾကပါဘူး။

ေမြးစာရင္းဆိုင္ရာ အေထာက္အထားနဲ႔ အစီအမံလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ အိမ္ေထာင္စုေတြရဲ႕ ဓန အ
တုိင္းအတာႂကြယ္၀မႈ၊ ကေလးေတြရဲ႕ပညာေရးအေပၚ အစိုးရရဲ႕တာ၀န္ယူ ၾကည့္႐ႈေစာင့္ေရွာက္မႈတို႔ ေၾကာင့္ ေမြးစာရင္းသြင္းမႈႏႈန္းထား ျမင့္တက္လာႏိုင္ေခ်ရွိတယ္လို႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ဆြဲယူရမာပဲျဖစ္ တယ္။ ဥပမာ အေနနဲ႔ဆိုရေသာ္ ခ်မ္းသာတဲ့ လူဦးေရ ၂၀% ေက်ာ္ခန္႔သာ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေမြးစာရင္း သြင္းထားၾကၿပီး ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ အသိုင္းအ၀ိုင္းေတြမွာေတာ့ ေမြးစာရင္းသြင္းမႈႏႈန္းထား ဟာ အေတာ္ေလးကို နည္းပါးလြန္းေနတာေတြ႔ရတယ္။

မိသားစု အမ်ားစုဟာ ေမြးစာရင္းအတြက္ ကုန္က်မည့္ စရိတ္အေပၚ ထိပ္လန္႔ေၾကာက္ရြံ႕ေနၾကျခင္း အေၾကာင္းရင္းက အလုပ္ပစ္ၿပီး သြားေရာက္လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္သည့္ အတြက္ေၾကာင့္ အိမ္ေထာင္စု တာ၀န္ကိုယူမယ့္သူ စသည့္အေၾကာင္းခ်င္းရာေတြဟာ အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတဲ့ အရာေတြလို႔ပဲဆိုရ မယ္နဲ႔တူတယ္။


စုေပါင္းလုပ္ေဆာင္သည့္ စီမံခ်က္ေၾကာင့္ ေမြးစာရင္းသြင္းမႈႏႈန္းျမင့္တက္လာျခင္း
ေမြးစာရင္းသြင္းမႈႏႈန္းထားဟာ ေနရာေဒသေပၚမူတည္ၿပီး ကြဲျပားျခားနားမႈရွိသည့္အတြက္ ေက်းလက္ ေဒသေန ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသည့္ မိသားစုေတြကို အဓိကထား ဦးတည္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ဖို႔ိလိုအပ္တယ္။ ဗဟို
ခ်ဳပ္ကိုင္မႈမရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ေတြမွာ ေမြးစာရင္းသြင္းျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အခေၾကးေငြယူေဆာင္ျခင္း ပေပ်ာက္ေအာင္ ျပစ္ဒဏ္ေပးစီရင္ျခင္းႏွင့္ ေမြးစာရင္းသြင္းထားျခင္းမရွိသည့္ ကေလးအေရအတြက္ ေလ်ာ့က်ဖို႔ရာအတြက္ စည္း႐ံုးလႈံ႕ေဆာ္မႈေတြကို အရွိန္ဟုန္ျမင့္တင္ လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္တယ္။

ႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ား အခေၾကးေငြယူၿပီး လုပ္ေဆာင္ျခင္းမရွိေတာ့ဘူးဆိုရင္ျဖင့္ အတားအဆီးတရပ္ ေလ်ာ့ပါးေလ်ာ့က်သြားၿပီး ျပည္တြင္းအဆင့္ အေနအထားအရ တအိမ္တက္တအိမ္ဆင္း စည္း႐ံုးလႈံ႕ ေဆာ္မႈျပဳဖို႔ရာအတြက္ အစီအမံေတြကို ခ်မွတ္ေရးဆြဲၿပီး လူထုစိတ္ပါ၀င္စားလာေအာင္ ျပဳမူေဆာင္ ရြက္ရမွာျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံအမ်ားစုဟာ ေမြးစာရင္းအတြက္ အခေၾကးေငြယူလုပ္ေဆာင္ၾကၿပီး၊ ျပစ္ဒဏ္ စီရင္ရာမွာ ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာမႈရွိသည့္အတြက္ အစိုးရအေနျဖင့္ ပါ၀င္ပတ္သက္ဖို႔ရာအတြက္ ခိုင္မာ တိက်သည့္ မူ၀ါဒေတြေရးဆြဲခ်မွတ္ၿပီး ဥပေဒေၾကာင္းအရ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္ ေရးသားရာမွာ ခုႏွစ္ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြအတြက္ အခမဲ့ လုပ္ေဆာင္ေပးျခင္း စသည့္နည္းလမ္းေတြႏွင့္ ခ်ဥ္းကပ္ လုပ္ ေဆာင္မွသာေအာင္ျမင္မႈ အလားအလာေကာင္းေတြရရွိႏိုင္ဖို႔ နီးစပ္မွာျဖစ္တယ္။

အေၾကာင္းရာမ်ားစြာထဲမွ တခုအေနနဲ႔ဆိုရေသာ္ ေမြးစာရင္းမရွိတဲ့ ကေလးေတြအတြက္ ဆိုးက်ဳိးသာရ လာဖို႔ အလားအလာမ်ားတယ္။ လူမႈ-စီးပြားေရး အေနအထားအရကို ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ခံရမႈ အပိုုင္းေတြမွာ အလိုလိုေနရင္း တပန္း႐ႈံးေနၿပီလို႔ပဲ ဆိုရမယ္နဲ႔တူတယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ဆိုရေသာ္ ေမြးစာရင္းရွိ ကေလးေတြအေနျဖင့္ လံုေလာက္သည့္ အတိုင္းအတာ ပမာဏ အထိ ကာကြယ္ေဆး ဖူလံုစြာရရွိျခင္း၊ ဗီတာမင္ A ျဖည့္စြက္ေပးမႈကို လက္ခံရရွိျခင္း၊ နာဖ်ားစဥ္ ကာ လအတြင္း က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ၾကည့္႐ႈေစာင့္ေရွာက္မႈကို အျပည့္အ၀ရရွိျခင္းစသည့္ အက်ဳိးေက်းဇူး ေတြကို တေပါင္းတစည္းထဲ လက္ခံရရွိတာ ျဖစ္တယ္။

သ႐ုပ္ျပ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မႈေတြကေန ျဖစ္လာႏိုင္ေခ်ရွိတာက ေမြးစာရင္းသြင္းျခင္း၊ မိခင္ႏွင့္ က ေလး က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အစီအမံေတြမွာ တစိတ္တေဒသအားျဖင့္ ပါ၀င္လာသည့္အတြက္ ကေလး ဖြံ႔ၿဖိဳးႀကီးထြားလာရာ၀ယ္ အခ်ိန္လင့္ဟမႈမရွိမွာျဖစ္တယ္။ အုပ္ထိန္းသူ ကေလး မိဘေတြကို ေမြးစာ ရင္း အေထာက္အထားေတြ ဘယ္ပံုနည္းလမ္းသံုး ရယူဖို႔အျပင္က်န္းမာေရးႏွင့္ ပညာေရးဆိုင္ရာ ၀န္ ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြနဲ႔ သက္ဆို္င္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို မွ်ေ၀ေပးႏိုင္ေရးဟာ အဓိက အေလးထားလုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အေရးကိစၥလို႔ဆိုရမွာပဲ။ တျခား႐ႈေထာင့္ အေနနဲ႔ေျပာရရင္ အုပ္
ထိန္းသူ မိဘေတြအေနျဖင့္ သူတို႔ရဲ႕ ရင္ေသြးငယ္ေတြကို ေမြးစာရင္း သြားေရာက္ေပးသြင္းလိုက္ျခင္း ျဖင့္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြအျပင္ တျခားေသာ ႐ုပ္၀တၳဳပိုင္းဆိုင္ ရာ အေထာက္အပံ့ေတြကို ရရွိခံစားရမွာျဖစ္တယ္။


ေမြးစာရင္းသြင္းဖို႔ရာ မိခင္ရဲ႕ပညာေရး အသိအထိုက္အေလ်ာက္ရွိဖို႔လိုအပ္ျခင္း
မိခင္ရဲ႕ ပညာေရးအသိဟာ သူမရဲ႕ ရင္ေသြးငယ္အေပၚ ေမြးစာရင္းသြင္းမႈနဲ႔ အေပါင္းလကၡဏာ သ ေဘာအရ အျပန္အလွန္ ဆက္စပ္မႈရွိေနတယ္။ စာရင္းအင္းဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ အခ်က္ အ လက္ေတြအရ မိခင္ရဲ႕ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ပညာေရးအသိႏွင့္ ကေလး ေမြးစာရင္းသြင္းမႈ အေနအ ထား အဆက္အစပ္ဟာ အျပန္အလွန္ အမွီသဟဲျပဳေနတယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းတြက္ဆမိၾကတယ္။ အ သက္႐ႈရင္ၾကပ္ ေခ်ာင္းဆိုး အတြက္ကာကြယ္ေဆးထုိးျခင္း၊ HIV/AIDS ေရာဂါ လကၡဏာႏွင့္ ကေလး နာမက်န္းျဖစ္သည့္ အရိပ္အေယာင္ကို သိရွိဖို႔ရာအတြက္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာနဲ႔ ပတ္သက္သည့္ မိခင္ ရဲ႕ ပညာေရးအသိ အထုိက္အေလ်ာက္ရွိဖို႔ လိုအပ္တယ္။

အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ မိသားစု၀င္ေတြ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ပညာေရးအသိ တိုးပြားဖို႔ရာအတြက္ သတင္းအခ်က္ အလက္ေတြကို စည္း႐ံုးျဖန္႔ခ်ီျခင္းႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ပညာေရးကို တိုးျမႇင့္လုုပ္ေဆာင္ဖို႔ အစီအမံ ေတြ ေရးဆြဲလုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္တယ္။ သတင္းျဖန္႔ခ်ိစည္း႐ံုးလႈံ႕ေဆာ္ရာမွာ စာရင္းေပးသြင္းထားျခင္း မရွိသည့္သူေတြကို အဓိကထား ရည္ရြယ္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ေမြးစာရင္းေပးသြင္းဖို႔ အဓိကအ ဟန္႔အတားအျဖစ္ အစကနဦး (သို႔) အဆံုးသတ္ေပးေခ်ရမည့္ ကုန္က်စရိတ္ကို အစိုးရအေနျဖင့္ တာ ၀န္ယူဖ်က္သိမ္း (သို႔) လိုက္ေလ်ာညီေထြမႈရွိရွိလုပ္မွသာ စာရင္းသြင္းမႈႏႈန္းထားျမင့္တက္လာမွာျဖစ္ တယ္။ ေက်းလက္ေဒသေန လူဦးေရအမ်ားစုဟာ ျပန္႔က်ဲေနသည့္အတြက္ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ လူဦးေရကိုတြက္ခ်က္မွန္းဆရာမွာ အေတာ္ေလး အခက္အခဲေတြနဲ႔ ၾကံဳေတြ႔ႏိုင္ဖြယ္ ရွိတယ္။

ဘာသာေရးဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ႏုိင္ငံတကာ အစုိးရမဟုတ္သည့္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ လူမႈေရးအ သင္းအဖြဲ႔ (သို႔) ေဒသႏၲရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရဲ႕တဖက္မ်က္ႏွာစာမွာ ပါ၀င္သက္ဆိုင္မႈရွိသည့္ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြကိုပါ အင္အားျဖည့္စြက္ၿပီး သမ႐ိုးက်မဟုတ္တဲ့ နည္းလမ္းေတြအသံုးျပဳၿပီး အစိုးရ အဖြဲ႔အစည္းတရပ္ အေနနဲ႔ တာ၀န္ယူ လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္တယ္။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕မည္သည့္ အခန္း က႑မွာမဆို ထိေရာက္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ စည္း႐ံုးလႈံ႔ေဆာ္ဖို႔ အေရးႀကီးလွေၾကာင္း၊ ေမြးစာရင္း အေရးပါပံုႏွင့္ ႏိုင္ငံအမ်ားစုဟာ ခိုင္မာတိက်သည့္ စာရင္းဇယားျပဳစုထားရာမွာ အားနည္း ခ်ဳိ႕ယြင္းျခင္းတို႔ဟာ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းလို႔ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ေကာက္ခ်က္ခ် ေျပာဆိုရေတာ့ မွာပဲ။

Reference: Birth registration
Monitoring the Situation of Children and Women
UNICEF

Read More...

Summary only...

ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း (၃)

စိတ္ပိုင္း၊ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ခ်ဳိ႕ယြင္းအားနည္းသည့္ က ေလး သူငယ္မ်ား
ကေလးေတြကို အၾကမ္းဖက္မႈ၊ မတရားသျဖင့္ အႏိုင္ က်င့္ႏွိပ္စက္မႈ၊ ေခါင္းပံုျဖတ္ အလြဲသံုးစားလုပ္မႈႏွင့္ ခြဲ ျခားျပဳမူ ဆက္ဆံျခင္းတို႔မွ ကာကြယ္ေစာက္ ေရွာက္ဖို႔ အေရးသည္ UNICEF အဓိကဦးစားေပးလုပ္ ေဆာင္ရ မည့္ ေဆာင္တာေတြျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ျဖစ္ေလ့ ျဖစ္ထရွိတတ္တာက မသန္စြမ္းတဲ့ ကေလးေတြအ ေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈျပဳျခင္းမွ ကာကြယ္ေစာက္ ေရွာက္ဖို႔ရာအတြက္ တစ္သီးပုဂၢလိကပဲျဖစ္ျဖစ္ အဖြဲ႔ အစည္းအေနနဲ႔ပဲျဖစ္ေစ၊ မိသားစုအသိုင္းအ၀ိုင္း၊ ပညာေရးႏွင့္က်န္းမာေရးသက္ဆိုင္ရာ အခန္းက႑ ေတြအျပင္ အစုိးရတရပ္အေနျဖင့္ပါ ၾကည့္႐ႈရမည့္တာ၀န္ ကိုယ္စီတိုင္းမွာရွိတယ္။

ခြဲျခားဆက္ ဆံမႈေတြမရွိရေလေအာင္ ရပိုင္ခြင့္ေတြကို တန္းတူညီမွ်စြာ မိသားစု အသိုင္းအ၀ိုင္းတြင္းမွာ အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံဖို႔ရာအတြက္ အေျခခံ လူမႈေရး ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြျဖစ္တဲ့ အထူးသျဖင့္ ပ ညာေရးပိုင္းမွာ လစ္ဟာမႈမရွိပဲ လမ္းစဖြင့္ေပးထားရမွာ ျဖစ္တယ္။ ႐ုပ္ပိုင္း (သို႔) စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာပါ ေသြဖယ္ေနသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ မတရားသျဖင့္ အႏိုင္က်င့္ႏွိပ္စက္မႈ၊ ေခါင္းပံုျဖတ္ အလြဲသံုးစားျပဳမူ ဆက္ဆံမႈႏွင့္ လ်စ္လ်ဴ႐ႈမႈ စသည့္ လြဲမွားေသာ အေၾကာင္းရင္းခံေတြကေန သဏၭာန္ေျပာင္းၿပီး ခြဲျခားျပဳ မူဆက္ဆံျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ရည္ရွည္မွာခံႏိုင္ရည္စြမ္းရွိမွာမဟုတ္ဘူး။

မသန္စြမ္းကေလး သူငယ္ေတြအတြက္ သူတို႔ရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ေတြကို အခိုင္အမာ အသိအမွတ္ျပဳလက္ခံမွ သာ သူတို႔ရဲ႕ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္မွာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြကို ၾကံံ႕ၾကံ႕ခံရင္ဆိုင္ႏိုင္မွာျဖစ္တယ္။ လူမႈေရးစံ သတ္မွတ္ခ်က္ဟာ မသန္စြမ္းသူေတြအတြက္ ခ်ဥ္းကပ္လုပ္ေဆာင္ရာမွာ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုး နည္းလမ္း ျဖစ္သည့္အတြက္ ဒီ စံ ျပဳသတ္မွတ္ခ်က္အတိုင္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္မွသာ ေဆး၀ါးကုသခံယူမႈ အပိုင္း မွာပါ မသန္စြမ္းသူေတြအတြက္ ေရးႀကီးခြင္က်ယ္မျဖစ္ေတာ့သလို လူမႈေရးဆို္င္ရာ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ ေတြပါေလ်ာ့ပါးသြားမွာျဖစ္တယ္။

ခြဲျခားဆက္ဆံျပဳမူျခင္းႏွင့္ အလံုးစံု ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ရာအတြက္ မသန္စြမ္းသူေတြကို သက္ဆိုင္ရာ အခန္း က႑တိုင္းမွာ ပါ၀င္လာႏိုင္ဖို႔ရာအတြက္ နည္းလမ္းတက်ျဖစ္ဖို႔ရာ သတင္းအခ်က္အလက္၊ ေထာက္ပံံ့ ကူညီအားေပးမႈ၊ ခိုင္ခန္႔ေသာ မူ၀ါဒေတြႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ရာမွာ လြယ္ကူေစဖို႔ရာ အဓိကဦးတည္ထားရမွာျဖစ္တယ္။ မသန္စြမ္းျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြကို တသီး တျခားျပဳမူေဆာင္ရြက္ျခင္းေတြကို အထူးသျဖင့္ ေရွာင္ၾကဥ္ရမွာျဖစ္သလို သူတို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားၿပီး အစီအစဥ္ေတြကို အေကာင္ထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ေပးရမယ္။

တခ်ဳိ႕ေသာ အေၾကာင္းခ်င္းရာကိစၥေတြဟာ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ေနရင္း သူတို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို သိရွိ လာ ၿပီးမွန္ကန္သည့္ ၀န္ေဆာင္မႈေတြကို ကူညီမႈေပးႏိုင္မွာျဖစ္တယ္။ မသန္စြမ္းကေလးေတြကို ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈမျပဳဖို႔ရာအတြက္ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းမႈေတြကေန ေနာက္မ်ဳိးဆက္ေတြအထိပါ ခြဲျခားဆက္ဆံ မႈျပဳျခင္းကေန ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ရာ ဦးေဆာင္လမ္းျပလိုက္တဲ့ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္ေသာ သက္ ေရာက္ျဖစ္ထြန္းမႈလို႔ ဆိုရမွာပဲျဖစ္တယ္။

သတ္မွတ္အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္
ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ႀကီးရဲ႕ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ ေဖာ္ျပပါ မသန္မစြမ္းႏွင့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာအတြက္ ႏိုင္ငံ တကာမွ အမ်ဳိးအစား ခြဲျခားသတ္မွတ္ထားသည့္ ေဘာင္အတြင္းမွသာ UNICEF ခ်ဥ္းကပ္လုပ္ေဆာင္ၿပီး မသန္မစြမ္းမႈ ျပႆနာရပ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သတ္မွတ္အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုတာျဖစ္တယ္။ နည္းလမ္းက်နစြာ ျဖင့္ တူညီမႈမရွိသည့္ အုပ္စုေတြကို သက္ဆိုင္ရာအလိုက္ ပုဂၢိဳလ္တဦးခ်င္းဆီရဲ႕က်န္းမာေရးအေျခအေန (ဥပမာအားျဖင့္ နာမက်န္းျဖစ္တာလား သို႔ စိတ္ေဖာက္ျပန္တာလား) ကိုၾကည့္ၿပီး အမ်ဳိးအစားခြဲျခား သတ္ မွတ္တာျဖစ္တယ္။

လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြရဲ႕ ကိုယ္ထည္တခုလံုးကို စုေပါင္း၀ိုင္းရံထားၿပီး ပါ၀င္လႈပ္ရွားလုပ္ေဆာင္သည့္ အတြက္ ဘာနဲ႔အလားသဏၭာန္ သြားတူလည္းဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ မသန္စြမ္းသူေတြကို ျပဳမူဆက္ဆံ ရာမွာ ထိခိုက္ေႏွာက္ယွက္မႈ၊ လႈပ္ရွားမႈေတြမွာ ကန္႔သတ္မႈ (သို႔) ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ခ်ဳပ္ခ်ယ္တား ျမစ္မႈေတြမွ ကာရံထားၿပီးသားျဖစ္ေနတယ္။ အျပန္အလွန္ဆက္ဆံမႈ (သို႔) သူ/သူမရဲ႕ က်န္းမာေရးအ ေျခနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ႐ႈပ္ေထြးသည့္ ဆက္ဆံေရးေတြႏွင့္ သူ/သူမရဲ႕ဘ၀ (ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရး ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္) နဲ႔ သက္ဆိုင္သည့္ ဆက္စပ္မႈစသည့္ ေဘာင္ေတြအတြင္းကေန ကေလးေတြ အတြက္ တိက်သည့္နယ္ပယ္တခုကို လုပ္ေဆာင္ရတာျဖစ္တယ္။

ေနရာအႏွံ႔ ၫႊန္းဆိုသည့္ အစုအဖြဲ႔ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈအရ ခ်ဳိ႕ယြင္းမႈေတြရဲ႕ႏႈန္းထားကို တိုင္းတာရာမွာ ေလ်ာ့ပါးသြားရသည့္ အဓိကအေၾကာင္းရင္းက ႏိုင္ငံတကာမွ အမ်ဳိးအစား ခြဲျခားသတ္မွတ္ထားသည့္အ တိုင္းမသန္စြမ္းသူေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အကန္႔အသတ္ျဖင့္ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ရာ မွာခ်ဳပ္ခ်ယ္ တားျမစ္မႈေတြ၊ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို ေကြ႕၀ိုက္ယူဆၿပီး လုပ္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ အရည္အ ခ်င္း ျပည့္၀သူေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ရည္တို႔ေၾကာင့္သာျဖစ္တယ္။

အခ်က္အလက္ေတြကို စုေဆာင္းၿပီး ဆက္စပ္မႈရွိစြာျဖင့္ ေဘာင္အတြင္းကေနလုပ္ေဆာင္သည့္အတြက္ အထူးသျဖင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာ ေနာက္ခံဘ၀ (အသက္၊ လိင္၊ လူမ်ဳိး၊ ပညာေရး၊ အိမ္ေထာင္စု ဓနပိုင္ ဆိုင္မႈ၊ အာဟာရပိုင္းဆိုင္ရာ၊ က်န္းမာေရး အစရွိသျဖင့္) အခ်က္အလက္ေတြကို ထုတ္ေဖာ္ၿပီးသားျဖစ္ တယ္။ ထိခိုက္နာက်င္ခံစားေနရသည့္ ကေလးေတြအတြက္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ ပံုမွန္ဘ၀အေျခ အေနထားအတိုင္း လက္တြဲပါ၀င္လာဖို႔ရာ ဆက္စပ္ေပးႏိုင္ေအာင္ စုေဆာင္းထားသည့္ အခ်က္အလက္ ေတြကို အသံုးျပဳၿပီး အေကာင္ထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္တယ္။ UNICEF ႏွင့္ MICS သံုးႀကိမ္ ေျမာက္တိုင္ေအာင္ (၁၉၉၅-၁၉၉၇၊ ၁၉၉၉-၂၀၀၁ ႏွင့္ ၂၀၀၅-၂၀၀၇) ခုႏွစ္ေတြမွာ ပူးေပါင္းအေကာင္ အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္။

ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ညီလာခံမွ မသန္စြမ္းျခင္းနဲ႔သက္ဆိုင္ေသာ အေၾကာင္းျခင္းရာ သန္စြမ္းျခင္းမရွိမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ညီလာခံမွ အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုသတ္မွတ္ရာမွာ မသန္စြမ္းသည့္ လူပုဂၢိဳလ္ေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အက်ံဳး၀င္သက္ဆိုင္တာက ေရရွည္ စိတ္ပိုင္း၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ မွတ္ဥာဏ္ (သို႔) အာ႐ံုခံစားမႈအပိုင္းမွာ ထိခိုက္ၿပီး လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြင္း ထဲထဲ၀င္၀င္ ပတ္သက္ႏိုင္စြမ္းမရွိပဲ အ တားအဆီးမ်ဳိးစံုနဲ႔ ရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ေနရသူေတြကို တျခားေသာသူေတြႏွင့္ တန္းတူ အေျခခံအခြင့္အေရး ေတြ ေဆာင္က်ဥ္းေပးရမွာျဖစ္တယ္။

မန္ဇူး(ဘာသာျပန္သည္)

Reference: UNICEF
Monitoring the Situation of Children and Women
Child Disability

Read More...

Summary only...

ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူေတြအေပၚ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ တရား၀င္ခြင့္ျပဳလိုက္သည့္အတြက္ ထိုင္းအမ်ဳိး သား လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာမူ၀ါဒ တေက်ာ့ျပန္လည္လာျခင္း

လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစီအစဥ္ (HRDF)

ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူေတြအေပၚ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ တရား၀င္ခြင့္ျပဳလိုက္သည့္အတြက္ ထိုင္းအမ်ဳိး သား လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာမူ၀ါဒ တေက်ာ့ျပန္လည္လာျခင္း

အခြင့္အေရး တရပ္အေပၚ အသိအမွတ္ျပဳလက္ခံလိုက္သည့္ ထုိင္းႏိုင္ငံရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈ မွတ္တိုင္တရပ္ လို႔ဆိုရမည့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးဌာနရဲ႕ တရား၀င္ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္အရ ျမန္မာ၊လာအိုႏွင့္ ကေမၻာ ဒီးယား ႏိုင္ငံတို႔မွ အေျခခ် ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္ၾကေသာ အေရအတြက္ပမာဏအားျဖင့္ မ်ားျပားလွသည့္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုေတြအေနျဖင့္ ခုေနခ်ိန္ခါမွစတင္၍ မိမိတို႔၏ ကိုယ္ပိုင္ယာဥ္မ်ားကို တရား၀င္ မွတ္ ပံုတင္သြင္းၿပီး ၾကာမွီကာလအတြင္းမွာပင္ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္မ်ားကို လုပ္ခြင့္ျပဳေတာ့မွာျဖစ္တယ္။

အမ်ဳိးသား လံုျခံဳေရးေကာင္စီမွ ေရရာတိက်မႈမရွိသည့္ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရးက႑ဆိုင္ရာ အခြင့္အေရး တရပ္လို႔ဆိုရမည့္ မူ၀ါဒကို ျငင္းဆန္သည့္အေနျဖင့္ ၁၅ ႏွစ္ၾကာ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈျပဳေနရာမွ ပယ္ဖ်က္ဖို႔ ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္လိုက္သည္။ တိုင္းျပည္တြင္းသို႔ တရား၀င္ ၀င္ေရာက္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္ သူ ၁ သန္းေက်ာ္ေသာ လူမ်ဳိးစုေပါင္းစံုအေနျဖင့္ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္သည့္ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ခ်က္ အက်ဳိးရလဒ္ေတြကို ခံစားရရွိႏိုင္မွာျဖစ္တယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအစီအစဥ္မွ ဥကၠ႒ Gothom Arya မူ၀ါဒ အေျပာင္းအလဲနဲ႔ ပတ္ သက္ၿပီး ဆံုးျဖတ္လုပ္ေဆာင္ခ်က္အေပၚမွာ လိႈက္လႈိက္လဲလဲ ႀကိဳဆိုခဲ့တယ္။ က်ေနာ္တို႔ လူ႔အဖြဲ႔အ စည္းအတြင္းမွာ သက္ရွင္ေနထိုင္ၾကသူေတြအတြက္ သင့္ျမတ္ေလ်ာ္ကန္မႈရွိစြာျဖင့္ မွန္ကန္မႈရွိရွိ လုပ္ ေဆာင္လိုက္သည့္အတြက္ အမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရးကို ထိခိုက္နာက်င္ေစႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ လူမႈေရးဆို္င္ ရာ အေျခခံအခြင့္အေရးေတြဟာ မွားယြင္းသည့္ မူ၀ါဒေတြေၾကာင့္ မည္သို႔ေသာ လူမ်ဳိးစုေတြကိုမဆို လူမႈေရးဆိုင္ရာ တင္းမာမႈေတြ ႀကီးထြားလာေစျခင္း၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈကို အေထာက္အပံ့ျပဳဖို႔ရာအ တြက္ အခြင့္အေရးေပးထားသလိုျဖစ္ျခင္းႏွင့္ တကယ္တမ္းေျပာရရင္ ထိုင္းအမ်ဳိးသားလံုျခံဳေရးႏွင့္ ဂုဏ္ သိကၡာကိုပါ ထိပါးလာေစမႈေတြပါ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေျခရွိတယ္။

၁၉၉၄ ခုႏွစ္္မွစ၍ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးဌာနအေနျဖင့္ ထုိင္း အမ်ဳိးသား လံုျခံဳေရး ေကာင္စီရဲ႕ဆန္႔က်င္ ကန္႔ကြက္သည့္ မူ၀ါဒေတြေၾကာင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္း အေရအတြက္အားျဖင့္ မ်ားေျမာင္လွေသာ အေျခခ် ေနထိုင္သူ လူမ်ဳိးစုေတြကို ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ႏွင့္ တရား၀င္ယာဥ္မွတ္ပံုတင္ခြင့္ကို ပိတ္ပင္ထားရ ေသာ္ျငား လိုအပ္ခ်က္အရကို ယာဥ္ အသံုးျပဳသူ အေရအတြက္ဟာ ပိုမိုမ်ားျပားလာၾကတယ္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္း ထိုင္းႏိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း ခ်င္းမိုင္ျပည္နယ္ ရွမ္း ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူေတြ စခန္း တြင္းသို႔ ေဒသ ၅ ရဲတပ္ဖြဲ႔မွ ေ၀လီေ၀လင္းခ်ိန္ခါ ႐ုတ္တရက္ စတင္၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခ်ိန္ကစၿပီး လူ႔ အခြင့္အေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစီအစဥ္မွ ဒီ မူ၀ါဒေတြအေပၚ စတင္ဆန္႔က်င္တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ တယ္။ တရားမ၀င္ အေျခခ်ေနထိုင္သူေတြကို ဖမ္းဆီးဖို႔ဆိုသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔ ၀င္ေရာက္တိုက္ ခိုက္ျခင္း ေနာက္ဆက္တြဲကေန ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ေမာင္းႏွင္ေနသူေတြကိုပါ မသကၤာမႈနဲ႔ သူခိုးဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြတင္လာ႐ံုမက တရားမ၀င္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္သူေတြအေနျဖင့္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ ကယ္ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ (သို႔) စီးနင္းလိုက္ပါခြင့္ဆိုသည့္ အေျခခံအခြင့္အေရးမရွိဆိုၿပီး ႏိုင္ငံပိုင္အျဖစ္သိမ္းယူ သည္အထိ က်ယ္ျပန္႔႐ႈပ္ေထြးလာခဲ့ရတယ္။

သေဘာတူ ညႇိႏိႈင္းမႈမရခင္အခ်ိန္ကာလတုန္းက ရဲ၀န္ထမ္းေတြအေပၚ ဒဏ္ေငြေပးေခ်ရျခင္း၊ တရားမ ၀င္ ၀ယ္ယူထားသည္ဆိုေသာ္ျငား ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္သူေတြရဲ႕ ေခၽြးႏွဲစာျဖင့္ ေငြကုန္ေၾကးက်ခံ ထားရျခင္း၊ ခိုး၀ွက္ယူလာျခင္းမဟုတ္သည့္အတြက္ ႏိုင္ငံပိုင္အျဖစ္ သိမ္းဆည္းထားျခင္းမွ ျပန္လည္ရရွိ ဖို႔ရာအတြက္ ေတာင္းဆိုပိုင္ခြင့္ရွိျခင္း၊ ေရႊ႕ေျပာင္းေနထိုင္သူေတြ ပိုင္ဆိုင္တဲ့ယာဥ္ေတြကို တရား၀င္ မွတ္ပံုတင္ၿပီး ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ျပဳမယ္ဆိုတာ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ဌာနရဲ႕ေျပာဆိုခ်က္ေၾကာင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္သူေတြဟာ အေတာ္ေလး စိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့ သြားပံုရတယ္။

္ေဖာ္ျပပါ မေက်နပ္ခ်က္တိုင္ၾကားလႊာေတြကို အမ်ဳိးသား လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္မွ အေလာတႀကီး ရပ္ ဆိုင္းမႈေတြလုပ္လိုက္ေသာ္လည္း ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္သူေတြဆီမွ သိမ္းဆီးထားသည့္ ယာဥ္ မ်ားကို ခ်င္းမိုင္ လမ္းမတေလွ်ာက္ ရဲ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ ဥဒဟိုေမာင္းႏွင္စီးနင္းေနမႈကို အတိုင္းသားေတြ႔ ျမင္ေနရတယ္။ မၾကာေသးမွီကတင္ ဒဏ္ေငြေပးေဆာင္မႈကို ၅၀% ထိေလ်ာ့ခ်ခဲ့ေပမယ့္လို႔ ရဲ၀န္ထမ္း ေတြဟာ တရားမ၀င္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္စီးနင္းသူေတြကို အလွည့္က်ဖမ္းဆီးၿပီး တစ္ႀကိမ္ဖမ္းဆီးမိ တိုင္း ဘတ္ေငြ ၂၀၀၀ ဒဏ္ေငြေဆာင္ခိုင္းေစတယ္။ မၾကာခဏ ဒဏ္ေငြေပးေခ်ျခင္းဟာ တရားဥပေဒ ကို ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး တကယ္တမ္း ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္စီးနင္းခ်ိန္ ထိုင္း ရဲ၀န္ထမ္းေတြဖမ္းဆီးလို႔ ေပးေဆာင္ရၿပီဆိုရင္ေတာင္မွ ဘတ္ေငြ ၂၀၀ သာေပးေဆာင္ရမွာျဖစ္တယ္။

ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္သူေတြအေနျဖင့္ ကေလး ေက်ာင္းႀကိဳ၊ ပို႔ ႏွင့္ အစားအေသာက္ ၀ယ္ျခမ္းရာ မွာ အၿမဲတေစဆိုသလို အလွည့္က်ျပဳမူဖမ္းဆီးမႈေတြကို ေရွာင္လြဲမရၾကံဳဆံုေနရမွာျဖစ္တယ္။ ဒီ့အတြက္ ေၾကာင့္ပဲ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစီအစဥ္မွ ရဲဌာနေတြကို ညႇိႏိႈင္းေတြ႔ဆံုၿပီး ႏိုင္ငံပိုင္အ ျဖစ္ ဖမ္းဆီးသိမ္းဆည္းျခင္းႏွင့္ ဒဏ္ေငြေပးေခ်ရမည့္ မူ၀ါဒေတြကိုေျပာင္းလဲက်င့္သံုးဖို႔ရာ စတင္ေဆာ္ ၾသမႈေတြလုပ္လာတာနဲ႔ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးဌာနမွ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္သူေတြကို ရည္ရြယ္ဦး တည္သည့္ ယာဥ္ပိုင္ဆိုင္သူေတြကို တရား၀င္မွတ္ပံုတင္ခြင့္ႏွင့္ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကို တၿပိဳင္နက္တည္းဆိုသလို ခြင့္ျပဳလိုက္တာပဲျဖစ္တယ္။

အေစာပိုင္း ေစ့စပ္ညႇိႏႈိင္းမႈေတြတုန္းကေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈမရခဲ့ေပမယ့္လို႔ ရွမ္းအလုပ္သမားေတြ အေန ျဖင့္ သူတို႔ပိုင္ဆို္င္သည့္ ယာဥ္ေတြကို တရား၀င္မွတ္ပံုတင္ခြင့္ ရရွိႏိုင္ဖို႔ႏွင့္ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ လုပ္ပိုင္ ခြင့္ရဖို႔အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစီအစဥ္မွ ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြ ေပးခဲ့ေသး တယ္။ ဒီအဆိုျပဳတင္သြင္းခ်က္ဟာ အပယ္ခံရေပမယ့္လို႔ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီး အ ေကာင္အထည္ေဖာ္လိုက္ရတာပါပဲ။

သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးဌာနမွ ဒီအခြင့္အေရးေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့သေဘာတူညီခ်က္ အာမခံေတြကို တရား
၀င္အေနနဲ႔ ေအာက္တိုဘာ လ ၁၃ ရက္ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္မွာ ထုတ္ျပန္ေၾကျငာမွာျဖစ္ေပမယ့္ ဒီဆံုးျဖတ္ခ်က္ နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကုိေတာ့ လူထု သိရွိေအာင္ သတင္းအျဖစ္ သယ္ယူပို႔ ေဆာင္ေရးဌာနမွ ေၾကျငာခ်က္ထုတ္မွာျဖစ္တယ္။

ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ ေကာက္ခ်က္ခ်ေျပာဆိုရေသာ္ ထိုင္း ႏိုင္ငံအတြင္းမွီတင္းေနထိုင္ေနၾကကုန္ေသာ လူ
မ်ဳိးစုတိုင္းရင္းသား အားလံုးရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြအေပၚ အသိအမွတ္ျပဳလက္ခံလိုက္တဲ့ ေအာင္ျမင္မႈ ပထမ ေျခလွမ္းတစ္ရပ္ရဲ႕အထိ္မ္းအမွတ္လို႔ဆိုရမွာပဲျဖစ္တယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အ စီအစဥ္အေနနဲ႔ မူ၀ါဒေတြကို ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႔ရာအတြက္ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာေစာင့္ဆိုင္းမွသာ ထိုင္း အစိုးရအေနျဖင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္း တရားမ၀င္ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထိုင္သူ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစု ေတြႏွင့္ အလုပ္သမားေတြရဲ႕ လူႏွင့္ လူမႈေရးဆို္င္ရာ အခြင့္အေရးေတြကို အသိအမွတ္ျပဳၿပီး လူ၀င္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ႏို္င္ငံသားဆိုသည့္ ေခါင္းစည္းတပ္မႈေအာက္မွ လြတ္ကင္းစြာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္လိ္မ့္မယ္ လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားခဲ့ျခင္းျဖစ္တယ္။ ခုျပဳမူလုပ္ေဆာင္ခ်က္ဟာ ထိုင္းႏိုင္ငံဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ အရတင္မက လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္ပါ ကိုက္ညီဆီေလ်ာ္မႈရွိတယ္လို႔ ဆိုရမွာပဲ။

လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အစီအစဥ္သည္ ထိုင္း ႏိုင္ငံအတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရး ႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို တရား၀င္မွတ္ပံုတင္ၿပီး ထိုင္းႏိုင္ငံအတြင္း လက္ ေတြ႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ေနေသာ အဖြဲ႔အစည္းတရပ္ျဖစ္သည္။

ဒီထုတ္ျပန္ေၾကျငာခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အျပည့္စံုသိဖို႔ရာ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းႏိုင္မည့္ လိပ္စာေတြက…
Gothom Arya (ဥကၠ႒,HRDF):+66 818 280916 (ထိုင္း/အဂၤလိပ္)
Andy Hall (ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ် ေနထိုင္သူေတြအတြက္ ဥပေဒေၾကာင္းဆိုင္ရာ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး၊ HRDF):+66 846 119209 (အဂၤလိပ္/ထိုင္း)
Sumitchai Hattasan (ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး၊ နည္းလမ္းတက် ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေန ရာခ်ထားေရးဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္း):+66 819 507575 (ထိုင္း)
HRDF’s Migrant Justice Programma:+ 66 830 139736 ( ျမန္မာ/ ထိုင္း)

Read More...

Summary only...

ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း (၂)

အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈ လမ္းေၾကာင္းဆီသို႔ ဦးတည္ေနတဲ့ အျပဳအမူ ...

အၾကမ္းဖက္မႈ၊ မတရားေခါင္းပံုျဖတ္ အလြဲ သံုးစားလုပ္ေဆာင္မႈႏွင့္ ေပလ်ာကန္ျပဳ လုပ္ ေဆာင္မႈ စသည့္ဘယ္အသြင္ပံုမ်ဳိး ျဖစ္ေန ပေစ၊ ကေလးေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ ေရွာက္ရမွာျဖစ္တယ္။ ဒါမွလည္း သင့္ျမတ္ ေလ်ာ္ကန္ၿပီး ပြင့္လင္းလြတ္လပ္တဲ့ အနာ ဂတ္ လမ္းေၾကာင္းဆီသို႔ ဦးတည္ေနမွာ ျဖစ္တယ္။

ဖီလာဆန္႔က်င္မႈကေန အိ္မ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈ အသြင္ကူးေျပာင္းသြားျခင္း
အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ေနထိုင္မႈဘ၀ႏွင့္ က်န္းမာေရး၊ အာဟာရပိုင္းဆိုင္ရာႏွင့္ ပညာေရး ဒီအေၾကာင္းအရာ
ႏွစ္ရပ္စလံုးဟာ မ်က္ျမင္ၾကံဳေတြ႔ခံစားခဲ့ရတဲ့ ကေလးေတြအေပၚမွာ တစ္စံုတစ္ရာေသာ အတိုင္းအတာ
ထိ သက္ေရာက္မႈရွိတယ္။ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ မတူကြဲျပားတဲ့ အဆက္အစပ္အေပၚမူတည္ၿပီး ထိခိုက္နာ က်င္ခံစားရမႈေတြအေပၚ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕တုန္႔ျပန္မႈက သူတို႔ရဲ႕ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး နည္း က်ဥ္းေသာ အခြင့္အလမ္းေပၚမူတည္၍ ကြဲလြဲမႈရွိျခင္း သို႔မဟုတ္ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္မႈကို ဆံုးခန္းတိုင္ ရပ္စဲျခင္းႏွင့္ သူတို႔ကိုယ္တို္င္နဲ႔ ရင္ေသြးငယ္ေတြကို အေကာင္းဆံုး ကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္ ဘယ္ပံု နည္းနဲ႔ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္မွာလဲ ဆိုတာေတြျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံေပါင္း ၆၇ ႏို္င္ငံမွ အိမ္ေထာင္စုေတြကို စစ္ တမ္းေကာက္ယူခ်က္အရဆိုရင္ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈဆီသို႔ ဦးတည္သြားတဲ့ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ခ်က္ ေတြဟာ တသမတ္တည္း ျဖစ္ေနတာေတြ႔ရတယ္။ သူတို႔ရဲ႕အျမင္သေဘာထားေတြကို စံုစမ္းေမးျမန္း ၾကည့္တဲ့အခါ ပ်မ္းမွ်အေနအထားအရေတာ့ အသက္ ၁၄-၄၉ ၀န္းက်င္အတြင္းမွာရိွတဲ့ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ မိန္းကေလး ထက္၀က္ခန္႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕အိမ္ေထာင္ဦးစီး (သို႔) အတူေနအေပါင္းအေဖာ္ရဲ႕ ဇနီးယားအ ေပၚ အေျခအေနတခုေအာက္မွာ ႐ိုက္ႏွက္ျပဳမူဆက္ဆံျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္လို႔ ေျဖာင့္ခ်က္ေပး တုန္႔ျပန္ ေျပာဆိုထားၾကတယ္။

ဇနီးမယားအေပၚ ႐ိုက္ႏွက္ျပဳမူဆက္ဆံျခင္းဟာ ပညာေရးေရခ်ိန္ႏွင့္ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္မႈရွိတာ သိ သာထင္ရွားေၾကာင္း အတည္ျပဳေျပာဆိုၾကတယ္။ ပညာေရနိမ့္က်သည့္ အမ်ဳိးသမီးေတြအေနျဖင့္ အိမ္ ေထာင္ဦးစီးရဲ႕ ႐ိုက္ႏွက္မႈေၾကာင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ပိုၿပီးထိခိုက္ခံစားရေၾကာင္း၊ ၂၀% အားျဖင့္ ပညာေရး၊ ေငြေၾကးဓန အေနအထားတစ္ရပ္ဟာ ဇနီးမယားေတြအေပၚ ႐ိုက္ႏွက္ျပဳမူျခင္းနဲ႔ အေတာ္ ေလး ဆက္ႏြယ္ေနသည့္အေၾကာင္း အမ်ဳိးသမီးအေတာ္မ်ားမ်ား အတည္ျပဳေ၀ဖန္ မွတ္ခ်က္ခ်ခဲ့ၾက တယ္။ ျခံဳငံုၿပီး သံုးသပ္ေျပာဆိုရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေက်းလက္ေဒသေန ဆင္းရဲ၊ ခ်မ္းသာ အမ်ဳိးသမီး ၂၀% ဟာ ၿမိဳ႕ျပေဒသေန ဆင္းရဲ၊ ခ်မ္းသာ အမ်ဳိးသမီးေတြထက္ လင္ေယာက်္ားေတြရဲ႕ ႐ိုက္ႏွက္ျခင္း ကို ပိုမိုၾကံဳေတြ႔ရေၾကာင္း အတည္ျပဳေျပာဆိုၾကတယ္။

ဇနီးမယားေတြအေပၚ ႐ိုက္ႏွက္ျပဳမူဆက္ဆံျခင္း အက်ဳိးဆက္ကေန ကေလးေတြကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈဖို႔ရာအ
ေၾကာင္းဖန္လာေတာ့တာပဲ။

အိမ္ေထာင္ဦးစီး (သို႔) အတူေနအေပါင္းအေဖာ္ရဲ႕ ႐ိုက္ႏွက္ျခင္းကို တစ္စံုတစ္ရာေသာ အေျခအေန တခုေအာက္မွာ ၾကံဳေတြ႔ရေသာ အသက္ ၁၅-၄၉ ႏွစ္အတြင္းရွိ အမ်ဳိးသမီးႏွင့္ မိန္းကေလး ရာခိုင္ႏႈန္း (၁၉၉၉-၂၀၀၆)

ရင့္က်က္မႈ တစ္စံုတစ္ရာရွိေနၿပီျဖစ္တဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ငယ္ရြယ္သူ အမ်ဳိးသမီးေတြထက္စာရင္ လင္ ေယာက်္ားေတြရဲ႕႐ိုက္ႏွက္ျခင္းကို တုန္႔ျပန္ေျပာဆို ေခ်ပျခင္းျပဳရဲၾကတယ္။


အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈ ပေပ်ာက္ဖို႔ရာအတြက္ ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုအပ္တဲ့ အရာေတြထဲမွာ ဥပေဒ ေၾကာင္း ဆိုင္ရာအျပင္ မူ၀ါဒေရးဆြဲခ်မွတ္ၿပီး အေကာင္ထည္ေဖာ္ တားျမစ္ပိတ္ပင္ျခင္း၊ ကန္႔ကြက္မႈျပဳ ျခင္းႏွင့္ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ပညာေရး၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေဆာင္တာပိုင္းမွာ တစံုတရာ ဖြ႔႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ မႈရွိေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးရမွာျဖစ္တယ္။

ႏိုင္ငံခုႏွစ္ ႏိုင္ငံရဲ႕ျပဳမူ သေဘာထားမႈေတြ ေျပာင္းလဲလာျခင္း
သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀-၂၀၀၅

ရင္းျမစ္ဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္
ကမၻာတ၀ွမ္းမွာရွိတဲ့ UNICEF ရဲ႕ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ စာရင္းဇယား အခ်က္အလက္ေတြ၊ MICS, DHSႏွင့္ တ ျခားေသာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၆၇ ႏိုင္ငံမွ စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္ (၁၉၉၉-၂၀၀၇) ခုႏွစ္။ အီဂ်စ္၊ ေဂ်ာ္ဒန္၊ ဆို မာလီယာႏွင့္ တာမန္နီစတန္ တို႔မွအိမ္ေထာင္ရွိ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္။ တာ ဂ်စ္ကစၥတန္ ႏိုင္ငံတြင္းရွိ လက္ထပ္ထိမ္းျမားၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ စစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္အေပၚ အ ေျချပဳထားျခင္း၊ ႏိုင့္ထက္စီးနင္း လုပ္ေဆာင္မႈအေပၚ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ျပန္လည္တုန္႔ျပန္မႈ WHO, က်န္းမာေရးႏွင့္ အၾကမ္းဖက္မႈဆိုင္ရာ ကမၻာ့အစီအရင္ခံစာ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္။

Reference: Attitudes towards domestic violence
Monitoring the Situation of Children and Women
UNICEF

Read More...

Summary only...

ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း (၁)

ကေလးနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕အေနအထားကို ေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္ ႐ွဳျခင္း
အၾကမ္းဖက္မႈ၊ မတရား ေခါင္းပံုျဖတ္ျပဳမူျခင္း၊ ကေလး အလုပ္ သမား၊ လူကုန္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ျခင္း၊ အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ လိင္ အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းကို ျဖတ္ေတာက္ပစ္ျခင္း အစရွိတဲ့ လုပ္ ေဆာင္မႈေတြထက္ကို ပိုမိုဆိုးရြားၿပီး လည္စင္းခံေနရတဲ့ သန္း ေပါင္းမ်ားစြာေသာ ကမၻာတ၀ွမ္းမွ ကေလးငယ္ေတြကို ဒီေဘးဒု ကၡဆိုးမွ အၿပီးသတ္ကင္းေ၀း လြတ္ေျမာက္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ ျခင္းငွာ မစြမ္းသာဘူးျဖစ္ေနတယ္လို႔ဆိုရ မွာပဲ။ ကေလးအခြင့္ အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ UNICEF ရည္ ညႊန္းစံ သတ္မွတ္ခ်က္အရ ကေလးအခြင့္အေရးေတြ တည္ၿမဲရွင္သန္ဖို႔ရာအတြက္ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရသည့္ ၀န္းက်င္တရပ္၊ ဖံြ႔ၿဖိဳးႀကီးထြားမႈ အတိုင္းအတာ ပမာဏတို႔အတြက္ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ေခါင္းပံုျဖတ္ အလြဲ သံုးစားျပဳမူေဆာင္ရြက္မႈ ေဘးအႏၲရာယ္မွ ကင္းေ၀းေအာင္ ကာကြယ္တုန္႔ျပန္ေပးႏိုင္ဖို႔လိုအပ္တယ္။

မိဘေဆြမ်ဳိးအသိုင္းအ၀ိုင္း အရိပ္အာ၀ါသေအာက္မွာ ေနထိုင္ျခင္းမရွိဘူး ဒါမွမဟုတ္ ပဋိပကၡဇံုအတြင္း ရပ္တည္ေနထိုင္ေနရၿပီဆိုမွေတာ့ ဒီၿခိမ္းေျခာက္မႈ အႏၲရာယ္စက္ကြင္းကေန ကေလးေတြဟာ ဘယ္ပံု နည္းနဲ႔မွ ေရွာင္လြဲလို႔ရမွာမဟုတ္ဘူး။ ကေလးအမ်ားအျပားဟာ အခြင့္အေရးေတြ ခ်ဳိးေဖာက္ဖ်က္ဆီးခံ ရျခင္းေၾကာင့္ ေသေက်ပ်က္စီးမႈႏႈန္းထားျမင့္မားလာျခင္း၊ ႐ုပ္ပိုင္းနဲ႔စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးခ်ဳိ႕တဲ့ လာျခင္း၊ HIV ေရာဂါကပ္ဆိုး၊ နိမ့္က်သည့္ ပညာေရးေရခ်ိန္၊ အတင္းအဓမၼ ေရြ႕ေျပာင္းေနရာခ်ထားခံရ ျခင္း၊ အိမ္ေျခရာမဲ့ျပႆနာတို႔အျပင္ ဒီ့ထက္ဆိုးရြားမႈေတြေတာင္ ၾကံဳေတြ႔လာရႏိုင္ဖြယ္ရွိတယ္။

အခြင့္ေရးေတြ အၾကမ္းဖက္ခ်ဳိးေဖာက္ဖ်က္ဆီးခံရမႈႏႈန္းထားဟာ ပိုအျပန္႔က်ယ္လာသလို ဒီျဖစ္ရပ္ေတြ အေပၚမွာ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြနဲ႔ အတိအက်ျပဳစုထားျခင္း ကင္းမဲ့ေနသည့္အျပင္ အသိအမွတ္ျပဳလက္ ခံျခင္း မရွိတဲ့အတြက္ ၾကမၼာငင္တယ္လို႔ပဲ ဆိုရမယ္နဲ႔တူတယ္။

ကေလးအခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးအခ်က္အလက္ စုေဆာင္းေကာက္ယူျခင္း
ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းမႈရွိမရွိ၊ မွတ္ တမ္း အေထာက္အထားေတြအရ ေရွ႕ေလ်ာက္ၾကံဳေတြ႔ရမယ့္ အခက္အခဲျပႆနာႏွင့္ ကေလးအားလံုး ရဲ႕လိုအင္ဆႏၵေတြကို ကိုယ္စားျပဳေျပာဆိုမယ့္ အေျခအေနတရပ္ကို ဖန္တီးယူထားႏိုင္မွသာလွ်င္ အ ခ်က္အလက္ေတြဟာ ေကာင္းမြန္ျပည့္စံုၿပီး ကေလးေတြရဲ႕အေနအထားကို ေစာင့္ၾကည့္အကဲခတ္လို႔ရ မွာ ျဖစ္တယ္။

အစိုးရတရပ္ရဲ႕ မူ၀ါဒ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြဟာ UNICEF အဓိက ဦးတည္ထားေဆာင္ရြက္သည့္ ကေလးအ ခြင့္အေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ယ္ျပန္႔သည့္ အသိပညာေပးလုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ တန္ဖိုးထား အသိအ မွတ္ျပဳမႈျခင္း၊ ခိုင္မာတိက်တဲ့ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းႏိုင္ျခင္းႏွင့္ ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကာ ကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အေသးစိတ္ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာ သံုးသပ္ခ်က္ေတြအေပၚမွာ အေတာ္ ေလး ၾသဇာလႊမ္းမိုးသက္ေရာက္မႈ ရွိတယ္။

ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ UNICEF အခ်က္အလက္ေတြ စု စည္းရာမွာ မ်ားေျမာင္လွတဲ့ အစုအေ၀း ညႊန္ကိ္န္းေတြအေပၚ ျခံဳငံုၿပီးေကာက္ခ်က္ခ်တဲ့ နည္းလမ္းအျပင္ တျခားေသာ ရင္းျမစ္ေတြကေတာ့ လူဦးေရႏွင့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ေကာက္ယူဆန္းစစ္ခ်က္နဲ႔ ဒီအခ်က္ အလက္ေတြဟာ အဓိကက်တဲ့ ေနရာအေတာ္မ်ားမ်ားကို ရည္ညႊန္းေဖာ္ျပသည့္အတြက္ ခိုင္လံုသည့္ စံ သတ္မွတ္ခ်က္အျဖစ္ ေကာက္ခ်က္ခ်သံုးသပ္ရျခင္းျဖစ္တယ္။

အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြဟာ အိမ္မွာေနထိုင္တည္းက ၾကံဳႀကိဳက္တို္င္းဆိုသလို အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ကို ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကၿပီး ဒီ စံျပဳေကာက္ယူထားတဲ့ ဆန္းစစ္ခ်က္ေတြဟာလည္း အိမ္တြင္းအ ၾကမ္းဖက္မႈ သေဘာသဘာ၀ကို ရည္ညႊန္းေဖာ္ျပေနသည့္အျပင္ တျခားေသာ စံျပဳသတ္မွတ္ထားၿပီး ေကာက္ယူသံုးသပ္ခ်က္ေတြျဖစ္တဲ့ ကေလးေတြရဲ႕ အေျခခံအခြင့္အေရးကို ကိုယ္စားျပဳသတ္မွတ္သည့္ ေမြးစာရင္း၊ အမည္နဲ႔ လူမ်ဳိးကေလးအလုပ္သမားေတြ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနရတဲ့ လုပ္ငန္းခြင္ အမ်ဳိးအ စားနဲ႔ အလုပ္ခ်ိန္အျပင္ လုပ္အားခအေပၚ ေခါင္းပံုျဖတ္ သို႔မဟုတ္ မျဖတ္၊ အရြယ္မတိုင္မွီ အိမ္ေထာင္ ရက္သားက်သည့္ကေလး၊ အသက္ ၁၈ ႏွစ္မျပည့္မွီ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းႏွင့္ မ အဂၤါျဖတ္ေတာက္ ခံရသည့္ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ရင္ေသြးသမီးမိန္းကေလးေတြရဲ႕ဓာတ္ပံုကို ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူၿပီး ထုတ္ေဖာ္ ျပသခြင့္ရသည့္အတြက္ လက္ရွိအေနအထားမွ ကမၻာတ၀ွမ္းလံုးကို ပ်ံ႕ႏွံ႔သြားသြားၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ သေဘာသဘာ၀အေပၚကိုယ္ခ်င္းစာ နားလည္မႈေတြျဖစ္ေပၚလာမွာျဖစ္တယ္။

ကိုယ္အဂၤါခ်ဳိ႕တဲ့သည့္ကေလးေတြကို MICS ကေသခ်ာအေထာက္အထားျဖင့္ ဘယ္ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ လူ႔အ ဖြဲ႔စည္းမွာမဆို ေမြးရာပါႏွင့္ အရြယ္ေရာက္ၿပီးမွ ကိုယ္အဂၤါခ်ဳိ႕တဲ့သူ ကေလးငယ္ေတြဟာ မ်ားေသာအား ျဖင့္ မ်က္ကြယ္ျပဳခံရျခင္းႏွင့္ အလြဲသံုးစားျပဳမူခံရမႈႏႈန္းထား ျမင့္မားလာတာကိုေတြ႔ရတယ္။ စည္းမ်ဥ္း ေတြနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြအေပၚ ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ အၾကမ္းမဖက္စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔ ကေလး ေတြကို ျပစ္ဒဏ္ေပးလုပ္ေဆာင္ေစတဲ့ အျပဳအမူေၾကာင့္ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး နာက်င္မႈေတြကိုပါ
MICS ကစုစည္းၿပီးေကာက္ယူထားတယ္။

ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အခ်က္အလက္ေတြေပၚ အေျခခံ ၿပီး သ႐ုပ္ခြဲဆန္းစစ္ျခင္း
ကေလးအခြင့္အေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ရာအတြက္ ေဒသတြင္း ကြင္းဆင္းေလ့ လာ အခ်က္အလက္ေတြ စုေဆာင္းၿပီး ဒီအခ်က္အလက္ေတြကေန ဘယ္လိုသင္ခန္းစာယူ၊ တြက္ခ်က္ မွန္းဆမႈေတြျပဳလုပ္ၿပီး မဟာဗ်ဴဟာ နည္းလမ္းက်က် လက္ေတြ႔အေကာင္ထည္ေဖာ္လုပ္ေဆာင္ဖို႔ရာအ တြက္ UNICEF ဟာအခ်က္အလက္ေတြကို ေသခ်ာဆန္းစစ္ သ႐ုပ္ခြဲၿပီးေကာက္ခ်က္ခ် လုပ္ေဆာင္တာ ျဖစ္တယ္။

UNICEF အေနနဲ႔ သုေသသန ေတြ႔ရွိခ်က္အသစ္ေတြအေပၚအၿမဲဆိုသလို ဆန္းစစ္ေ၀ဖန္ေနၿပီး ဖြ႔ံၿဖိဳး ေရး အစီအစဥ္ေတြမွာ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ျခင္း၊ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ ျခင္းတို႔အျပင္ တျခားေသာ ေဒသဆိုင္ရာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ပါ လက္တြဲၿပီး ကေလးေတြ ရဲ႕အခြင့္အေရးေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ရာ ဦးတည္ထားလုပ္ေဆာင္တယ္။ အခ်က္အလက္ေပၚ အေျချပဳသ႐ုပ္ခြဲဆန္းစစ္တဲ့ လက္ရွိစီမံကိန္းေတြထဲမွာ ကမၻာတ၀ွမ္းရွိ ကိုယ္အဂၤါခ်ဳိ႕တဲ့သည့္ ကေလး ေတြကို အဓိကထားေလ့လာၿပီး ႏိုင္ငံအသီးသီးကို ျဖတ္ေက်ာ္ကာ ေနရာအႏွံ႔အျပားမွာရွိတဲ့ ကိုယ္လက္ အဂၤါခ်ဳိ႕တဲ့သူေတြကို ကူညီေထာက္ပ့ံဖို႔ရာအတြက္ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာျခင္း၊ ကိုယ္လက္အဂၤါခ်ဳိ႕တဲ့လာႏိုင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအေပၚ မွန္းဆတြက္ယူျခင္း စာရင္းအင္း အခ်က္အလက္ အစီရင္ခံစာေတြအရ ေဒ သတြင္းသာမက တျခားေသာႏိုင္ငံအသီးသီးမွ မ အဂၤါျဖတ္ေတာက္ဖ်က္ဆီးျခင္း ခံရသည့္ အမ်ဳိးသမီး ေတြရဲ႕ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈႏႈန္းထားႏွင့္ ၀န္းက်င္အေျခအေနကို စံုစမ္းစစ္ေဆးရန္၊ လူမႈေရး ဆိုင္ရာအျပစ္အနာအဆာ ေတြေၾကာင့္အျပင္ တျခားေသာ အဓိကက်သည့္ ျပႆနာရပ္ေတြကို အေထာက္အထား ခိုင္လံုစြာျဖင့္ ႀကိဳးစားေဖာ္ထုတ္ၿပီး အရြယ္မတုိင္မွီ ထိမ္းျမားလက္ထပ္သည့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံအတြင္း ျပႆနာရပ္ကို ေလ့ လာပိုင္းျဖတ္ရန္တုိ႔ျဖစ္တယ္။

ကေလးအခြင့္အေရးေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ရာအတြက္ ဆိုင္ရာအခ်က္အလက္ေတြျဖင့္ ပညာ ေပးလုပ္ေဆာင္ျခင္း
အခ်က္အလက္ေတြကို စုေဆာင္း၊ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာၿပီး UNICEF အေနျဖင့္ ကေလးအခြင့္အေရးေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ရာအတြက္ နည္းလမ္းအသြယ္သြယ္ရွိတဲ့ထဲကမွ အဖြဲ႔အစည္းဆိုင္ရာ ကိုယ္စား ျပဳထုတ္ေ၀ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္း၊ ကမၻာတ၀ွမ္းမွာရွိတဲ့ ကေလးအားလံုး ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈလမ္းေၾကာင္းဆီသို႔ ဦးတည္သြားဖို႔ ရာအတြက္ ကိန္းဂဏာန္းဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္တို႔ျဖင့္ ထုတ္ေ၀ျဖန္႔ျဖဴးျခင္းတို႔ျဖင့္ အသိပညာေပးလုပ္ ေဆာင္ရမွာျဖစ္တယ္။ UNICEF ရဲ႕ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ ဖို႔ရာ ႏိုင္ငံတခုခ်င္းစီအလိုက္ ခိုင္လံုတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္ေတြကို စာရင္းဇယားျဖင့္ ေသခ်ာျပဳစု ထားသည့္အတြက္ ႏိုင္ငံတကာမွ လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္လုပ္ေဆာင္ရာမွာ အဆင္ေခ်ာေမြ႔ၿပီး တိုးတက္မႈလမ္းစ တစံုတရာေတာ့ ရႏို္င္ေကာင္းပါရဲ႕။

မန္ဇူး(ဘာသာျပန္သည္)

Reference: UNICEF
Childinfo
Monitoring the Situation of Children and Women
Child Protection

Read More...

Summary only...

SAW က ေမာင္ရင္ေလး

>

Read More...

Summary only...

သင့္ျမတ္ေလ်ာ္ကန္သည့္ နည္းလမ္းေတြျဖင့္ ကေလးေတြရဲ႕အနာဂတ္ကို ပံုေဖာ္မည့္ ကမၻာ

႐ိုးရာဓေလ့ ထံုးတမ္းအစဥ္အလာေတြအေပၚလိုက္နာက်င့္သံုးရင္း အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလးငယ္ေတြအေပၚ အခြင့္အေရးေတြ ခ်ဳိးေဖာက္က်ဴးလြန္ၿပီး အတင္းအၾကပ္ လက္ထပ္ထိမ္းျမားေပးစားျခင္းေၾကာင့္ ဘ၀ တ ေလွ်ာက္္လံုး နာက်င္ခံစားရမႈေတြ…

စိန္ေခၚမႈေတြ
UNICEF’S ရဲ႕ တြက္ခ်က္မွန္းဆမႈအရဆိုရင္ အသက္ ၂၀ မွ ၂၄ ႏွစ္အရြယ္ သို႔ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္မွီ လက္ထပ္ ထိမ္းျမားသူ အမ်ဳိးသမီးဦးေရဟာ သန္း ၆၀၀ အထက္မွာရွိေနႏိုင္တယ္။ အမ်ဳိးသမီးငယ္ အ မ်ား အျပားဟာ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မတိုင္ခင္ထဲက ေစာစီးစြာ အိမ္ေထာင္ရက္သားက် ေနရွာၿပီျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ျပည္တြင္း မွတ္ပံုတင္ စနစ္ဟာ ကေလးေတြရဲ႕ အသက္အရြယ္ကို အတည္ျပဳ ေထာက္ခံၿပီး သားျဖစ္ျခင္း၊ တရားဥပေဒေဘာင္အတြင္း အခိုင္အမာတည္ရွိေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အရြယ္မတိုင္မွီ အတင္း အၾကပ္ ထိမ္းျမားေပးစားမႈေတြကို ေဖာ္ထုတ္ဖြင့္လွစ္ ျပသလိုျဖစ္ေနသည့့္အျပင္ အျမစ္တြယ္တည္ရွိေန တဲ့ ႐ိုးရာဓေလ့ ဘာသာေရးဆိုင္ရာထံုးတမ္းေတြရဲ႕မွားယြင္းမႈေတြကိုပါ ဖြင့္ဟသည့္အတြက္ ေဖာ္ျပပါ အေၾကာင္းအခ်က္အလက္ေတြရဲ႕ ႀကီးစိုးျခယ္လွယ္မႈေၾကာင့္ ကေလးငယ္ေတြဟာ အရြယ္မတိုင္မီ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းဆိုတဲ့ ၀ဲဃယက္ထဲ လိုက္ပါစီးေမ်ာေနရေတာ့တာေပါ့။

လူ႔အခြင့္အေရးကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ျခင္း
ကမၻာတ၀ွမ္းမွာရွိတဲ့ မိဘအမ်ားစုရဲ႕ ေတြးေတာယူဆခ်က္ ကိုယ္ထည္မွာကိုက သူတို႔ရဲ႕ သမီးမိန္းခေလး ေတြအေပၚ ဟိုးငယ္စဥ္ခ်ိန္ ကေလးဘ၀ကိုျဖတ္သန္းေနစဥ္ထဲက ဒီကေလးေတြသာ အိမ္ေထာင္ရက္ သားက်သြားရင္ မိသားစုရဲ႕၀န္ထုပ္၀န္ပိုးလို႔ဆိုရမယ့္ ဘ႑ေရးဆိုင္ရာ ျပႆနာတရပ္ေလ်ာ့ပါးသက္ သာ သြားမယ္ဆိုတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္မႈဟာ သံမႈိလိုစြဲသလို ကိန္းေအာင္းအျမစ္တြယ္ေနတယ္။ နိ္မ့္က်သည့္ ပညာေရးအသိႏွင့္ ျပည့္စံုလံုေလာက္မႈမရွိတဲ့ ၀န္းက်င္အေနအထားတရပ္မွာ အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း နဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ သင္တန္းေပးေလ့က်င့္မႈေတြရဲ႕ အားနည္းခ်ဳိ႕ယြင္းခ်က္တို႔ေၾကာင့္ တကယ့္လက္ရွိ ဘ၀ ေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးတရပ္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ၿပီး အရြယ္မေရာက္မွီ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္း၊ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးႀကီးထြားမႈကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး က်င့္၀တ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ မေစာင့္စည္းျခင္း ႏွင့္ အခ်ိန္မတိုင္မွီ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရျခင္းေၾကာင့္ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္းနဲ႔ တစတစကင္းကြာလာၿပီး ရလဒ္ ဆိုးေတြသာ ထြက္ေပၚလာေတာ့တယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ေၾကာ္ျငာခ်က္စာတမ္းမွာ ထိမ္းျမားလက္ ထပ္ျခင္းဆိုင္ရာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ လြတ္လပ္စြာေရြးခ်ယ္ပိုင္ခြင့္ကို အျပည့္အ၀သေဘာတူ ေထာက္ခံမႈျပဳ ထားေပမယ့္ ရင့္က်က္မႈမရွိတဲ့ အရြယ္ကာလမွာ ဘ၀အေဖာ္မြန္ ေရြးခ်ယ္ဆံုးျဖတ္ရာဖို႔ရာ ကန္႔ကြက္မႈ ေတြကို ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားတယ္။

ကေလးေတြအေပၚ ေစ့စပ္ေၾကာင္းလမ္းျခင္းနဲ႔ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္းဟာ ဥပေဒေၾကာင္းအရ တရား ၀င္ သက္ေရာက္မႈမရွိသည့္အတြက္ အနည္းဆံုးလက္ထပ္မည့္ အသက္အပိုင္းျခားကို တိက်စြာသတ္ မွတ္ၿပီး ဥပေဒေၾကာင္းဆိုင္ရာ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြနဲ႔ ထိေရာက္စြာ လုပ္ေဆာင္ဖို႔လိုအပ္သည့္အတြက္ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ သဏၭာန္ေပါင္းစံုနဲ႔ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြပေပ်ာက္ဖို႔ရာ က်င္းပျပဳလုပ္တဲ့ ညီလာ ခံမွာ အရြယ္မေရာက္ေသးသည့္ ကေလးငယ္ေတြကို ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္းမွ ကာကြယ္ဖို႔ရာအတြက္ အပိုဒ္ ၁၆ မွာ အတိအလင္း ေဖာ္ျပပါရွိထားတယ္။ ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ညီလာခံက လက္ထပ္ ထိမ္းျမားျခင္းဆိုတဲ့အရာ တခုထဲတင္ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနတာ မဟုတ္သလိုတျခားေသာ အခြင့္အ ေရးေတြျဖစ္တဲ့ အေတြးအျမင္ေတြကို လြတ္လပ္စြာေဖာ္ထုတ္ျပသပိုင္ခြင့္၊ အသြင္မ်ဳိးစံုနဲ႔ ေဖာက္ဖ်က္ က်ဴးလြန္မႈ အႏၲရာယ္ႏွင့္ ႐ိုးရာထံုးတမ္းဓေလ့ အစဥ္အလာေတြေၾကာင့္ ထိခိုက္နာက်င္ခံစားရမႈ ေဘး အႏၲရာယ္ေတြမွ အကာအကြယ္ေပးျခင္းတို႔ကို ကေလးအခြင့္အေရးဆိုင္ရာေကာ္မတီမွ အလ်ဥ္းသင့္သ လို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားေနရမွာ ျဖစ္တယ္။ တျခားေသာ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ သေဘာတူညီ ခ်က္ေတြမွာ ထိမ္းျမားျခင္းဆိုင္ရာ သေဘာတူညီမႈ ညီလာခံမွ ထိမ္းျမားဖို႔ရာအတြက္ အနိမ့္ဆံုးအသက္ ကန္႔သတ္ခ်က္ႏွင့္ မွတ္ပံုတင္ျခင္း၊ အာဖရိကန္ သေဘာတူညီခ်က္မွ ကေလးေတြဘ၀ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔ ႏွင့္ ရပိုင္ခြင့္ေတြ၊ အာဖရိကန္ သေဘာတူညီခ်က္မွ အာဖရိက အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕လူသားဆိုင္ရာ ရပိုင္ခြင့္ ေတြဟာ ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးေတြ လက္ထပ္ထိ္မ္းျမားျခင္းနဲ႔ ဆက္စပ္ၿပီး ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနတယ္။

အာဖရိကတုိက္ ဖိုရမ္မွာ ကေလးထိမ္းျမားလက္ထပ္မႈကို အဓိကထားေဖာ္ျပသလို လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ကေလးေတြအေပၚအတင္းအၾကပ္ျပဳမူေဆာင္ရြက္ျခင္းမ်ဳိးအျပင္ ကေလး လိင္ကုန္ကူးမႈကိုပါ ဆန္႔က်င္ ကန္႔ ကြက္ေၾကာင္းထည့္သြင္းေဖာ္ျပပါရွိထားတယ္။ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္က်တဲ့ အမ်ဳိးသမီး ေတြဟာ ျဖစ္႐ိုးျဖစ္စဥ္အရကို တံတိုင္းကာရံထားသလို တျခားအစုအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ မတူကြဲျပားျခားနားသြား တယ္။ မ်ားေျမာင္လွတဲ့ အိမ္မႈကိစၥ၊ သားေမြးရမယ့္ တာ၀န္၀တၲရား၊ ကိုယ္တိုင္က ကေလးျဖစ္ေနၿပီး က ေလးကို ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ရမယ့္တာ၀န္၊ အိမ္ေထာင္ရက္သားက်ၿပီးတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ ကေလးမိခင္ေတြ မလြဲမေသြရင္ဆိုင္ၾကံဳေတြ႔ရၿပီး မျဖစ္မေနဆံုးျဖတ္လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အေရးကိစၥေတြေၾကာင့္ ဘ၀အ တြက္ ေရြးခ်ယ္စရာဆိုလို႔ မရွိသေလာက္ပါပဲ။

ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္ရက္သားက်တဲ့ ေယာက္က်ားေလးေတြလည္း ဒီအျဖစ္မ်ဳိးနည္းတူၾကံဳရ တာျဖစ္ေပမယ့္လို႔ အမ်ဳိးသမီးအေတာ္မ်ားမ်ားက ဒီ့ထက္ ပုိမိုျပင္းထန္တဲ့ ဆိုးက်ဳိးရလဒ္ေတြ ၾကံဳေတြ႔ၾက ရတာမ်ားပါတယ္။ လက္ထပ္ၿပီးသားဇနီးေမာင္ႏွံလို အတူေပါင္းသင္းေနထိုင္မႈႏႈန္း ျမင့္တက္လာသည့္ အတြက္ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္းဟာ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာနဲ႔ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္လာတယ္။ မိန္းခ ေလးတေယာက္ဟာ တစိမ္းေယာက်္ားေလးနဲ႔ အတူေနထိုင္ၿပီး ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈေတြျပဳလုပ္ ေနၿပီဆို ရင္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ေသးဘူးဆိုရင္ေတာင္မွ ဒီ မိန္းခေလးဟာ အရြယ္ေရာက္ေနၿပီဆိုတဲ့ ေတြး ေတာယူဆခ်က္ကေတာ့ ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထ ရွိတတ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ တရား၀င္ အသိမွတ္ျပဳ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ထားသူေတြထက္ တရားမ၀င္ဆက္ဆံမႈျပဳခံရသူ အ မ်ဳိးသမီးေတြဟာ ကာယပိုင္းနဲ႔ စိိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ခံႏိုင္စြမ္းမရွိၾကဘူး၊ ပမာအေနနဲ႔ျပရေသာ္ အ ေမြစားအေမြခံအျဖစ္ ဆက္ခံေစျခင္း၊ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ လူမႈေရးအရ အသိမွတ္ျပဳဆက္ဆံျခင္း စသည့္ ကိစၥရပ္ေတြမွာ အထူးသျဖင့္ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္မႈရွိလာႏိုင္တယ္။

အရြယ္မတိုင္မွီ လက္ထပ္ထိမ္းျမားသည့္ ကေလးေတြၾကံဳေတြ႔ရမည့္ အခက္အခဲ ကေလးသတို႔သား ေလာင္း သန္း ၆၀ ေက်ာ္
အသက္ ၂၀ မွ ၂၄ ႏွစ္ အတြင္း လက္ထပ္ထိမ္းျမားသူ အမ်ဳိးသမီးအေရအတြက္ သို႔ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မ တိုင္မီ၊ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္
ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္းေၾကာင့္ ကေလးေတြၾကံဳေတြ႔ရမယ့္ ျပႆနာရပ္ အေၾကာင္း ရာ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ တခုနဲ႔တခုဆိုသလို ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနတယ္လို႔ ယူဆခ်က္ေတြရွိၾကတယ္။ ဆင္းရဲမႈျပႆနာ၊ မိန္းကေလးေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း၊ မိသားစု ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ လူမႈေရး တည္ၿငိမ္မႈမရွိတဲ့ ကာလေတြမွာဆိုရင္ ပိုၿပီးသိသာထင္ရွားလြယ္ကူတာက မိန္းကေလးေတြဟာ အသက္ မျပည့္ခင္ ကာလအပိုင္းျခားမွာတင္ စြန္႔စြန္႔စားစားနဲ႔ အေထာက္အပံ့ တစံုတရာေပးႏိုင္မယ့္ ဘ၀ လက္ တြဲေဖာ္ကိုေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကရတယ္။

ဂ်င္ဆန္ႏွင့္ ေသာ္န္တန္ တို႔ရဲ႕ေတြ႔ရွိခ်က္အရဆိုရင္ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွ ၁၉၅၀ ႏွင့္ ၁၉၇၀ ခုႏွစ္ၾကား ေမြးဖြားသူေတြရဲ႕ အရြယ္မတိုင္မီ လက္ထပ္မႈႏႈန္းဟာ တစံုလံုး အတိုင္းအတာႏွင့္ ဆိုရေသာ္ အနည္းငယ္ေျပာင္းလဲမႈ ရွိတယ္လို႔ဆိုရမွာပဲ။ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္အဓိက ဦးတည္ၿပီး လုပ္ ေဆာင္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြအထဲမွာ ဘီနင္၊ ကိုလံဘီယာ၊ အိႏိၵယႏွင့္ တူရကီတို႔ျဖစ္ၾကၿပီး အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ လက္ထပ္တဲ့ အသက္အရြယ္နဲ႔ ပညာေရးေရခ်ိန္၊ သားဦးမ်က္ႏွာျမင္ခ်ိန္ အဲဒီအမ်ဳိးသမီးရဲ႕ အသက္အ ရြယ္ႏွင့္ ခင္ပြန္းသည္ရဲ႕ အသက္ပိုင္းျခားတို႔ အျပန္အလွန္ အမွီသဟဲ ျပဳေနတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ဟာ သိ သာထင္ရွားတယ္။

အိ္မ္ေထာင္ရက္သား ေစာစီးစြာက်တဲ့ အမ်ဳိးသမီးအေတာ္မ်ားမ်ား ယံုၾကည္လက္ခံထားတဲ့အခ်က္က ဇနီးသည္ကို ႐ိုက္ႏွက္ညႇင္းပန္း ႏွိပ္စက္တတ္သည့္ ခင္ပြန္းသည္ေၾကာင့္ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာရတယ္ဆိုတာပဲ။ ကိုယ့္ရဲ႕အိမ္ေထာင္ဖက္နဲ႔ အသက္ပိုင္းျခားကြာဟမႈေတြေၾကာင့္ ခ်ဳပ္တည္း မႈစြမ္းရည္ေလ်ာ့နည္းၿပီး အလြန္အကၽြံျပဳမူ ေဆာင္ရြက္တတ္မႈေတြရဲ႕အဆံုးသတ္ နိဂံုးကေတာ့ မုဆိုးဖို၊ မ ေတြမ်ားျပားလာတာပဲ အဖတ္တင္က်န္ရစ္တာျဖစ္ေပမယ့္လို႔ အေနာက္ဥေရာပကေတာ့ ခၽြင္းခ်က္လို႔ပဲ ဆိုရေလမလား သက္ႀကီးအိမ္ေထာင္ဖက္ ခင္ပြန္းဟာ အိမ္ေထာင္စုကို အေကာင္းဆံုး ေထာက္ပံ့ေပးသူ လို႔ေတာ့ မွတ္ခ်က္ျပဳထားတာပဲ။

လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ စိတ္၀င္စားမႈနဲ႔ အခ်ိန္မတိုင္မွီ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္းဟာ နီးကပ္စြာ ပတ္သက္ဆက္ ႏြယ္ မႈရွိေနျပန္တယ္။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္မီ ေစာစီးစြာ အိမ္ေထာင္ရက္သားက်သူ အမ်ဳိးသမီးေတြ ဟာ အိမ္ေထာင္ျပဳေနာက္က်သည့္ အမ်ဳိးသမီးေတြထက္စာရင္ ကေလးအေရအတြက္ ပိုမိုမ်ားျပား တယ္။ ဘက္တာခ်ာရာ အဆိုအရ ၁၉၉၂-၁၉၉၃ ခုႏွစ္ အိႏိၵယစစ္တမ္းေကာက္ယူခ်က္မွာ အမ်ဳိးသမီး ၉၆ % ဟာ သားဦးမေမြးဖြားမွီ ပဋိသေႏၶတားျခင္းကို ေရွာင္ၾကဥ္တာေတြ႔ရတယ္။

သို႔ေပမယ့္လည္း လူဦးေရဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းတရပ္ႏွင့္ UNICEF ရဲ႕ ေလ့လာေတြ႔ရွိခ်က္အရဆိုရင္ ေတာ့ ပါကစၥတန္မွာ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္က်သူ အမ်ဳိးသမီးအမ်ားစုဟာ စိတ္၀င္တစားနဲ႔ ပဋိ သေႏၶတားဆီးျခင္းကို လုပ္ေဆာင္လာတာေတြ႔ရတယ္။ အထူးသျဖင့္ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ အသက္ ၁၅ မွ ၁၉ ႏွစ္အတြင္း လက္ထပ္ၿပီးနဲ႔ လက္မထပ္ရေသးသူအမ်ဳိးသမီးအမ်ားစု ကိုယ္၀န္ေဆာင္စဥ္ ကာ လအတြင္းနဲ႔ မီးဖြားရင္းေသဆံုးမႈတို႔ဟာ အေတာ္ေလးကိုဆက္စပ္ေနတယ္လို႔ ဆိုရမယ္။


ေငြေၾကးျပည့္စံုတဲ့ အိမ္ေထာင္စုထက္စာရင္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ့ အိမ္ေထာင္စုတြင္းရွိ ဆယ္ေက်ာ္သက္ ေတြရဲ႕ လက္ထပ္မႈႏႈန္းဟာ ပိုမိုျမင့္မားတယ္လို႔ဆိုရမယ္။ အသက္ ၂၀ မွ ၂၄ ႏွစ္အတြင္း လက္ထပ္ ထိမ္းျမားသူ အမ်ဳိးသမီးရာခိုင္ႏႈန္း သို႔ အသက္ ၁၈ ႏွစ္မတိုင္မီ ၁၉၈၇-၂၀၀၆ ခုႏွစ္
HIV/AIDS ကိုႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ့ ေနာက္အေၾကာင္းျပခ်က္ တခုကေတာ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြနဲ႔ လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းပဲ။ မိဘ အမ်ားစုဟာ သူတို႔ရဲ႕က်န္းမာေရးနဲ႔ ဂုဏ္သိကၡာအတြက္ သမီးမိန္းက ေလးေတြ ထိမ္းျမားလက္ထပ္ျခင္းကိုလိုလားၾကၿပီး ေယာက်္ားအမ်ားစုကေတာ့ ငယ္ရြယ္တဲ့ မိန္းခေလး ေတြကို ဇနီးမယားအျဖစ္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကူးစက္ျခင္းမွကာကြယ္ႏို္င္မယ္လို႔ ထင္ျမင္ ယူဆထားၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ေသာအေၾကာင္းအရာေတြက ဆက္စပ္မႈရွိေပမယ့္လို႔ ဒီအဆိုျပဳခ်က္နဲ႔ လက္ ေတြ႔လုပ္ေဆာင္မႈေတြအေပၚမွာေတာ့ သက္ေသအေထာက္အထားေတြက ခိုင္လံုမႈမရွိလွပါဘူး။

အိႏိၵယႏိုင္ငံတြင္း ဘက္တာခ်ာရာရဲ႕ေတြ႔ရွိခ်က္အရဆိုရင္ေတာ့ HIV/AIDS ေရာဂါပိုးရွိသူ ၇၅%ဟာ လက္ထပ္ၿပီး အတူတကြေပါင္းသင္းေနထိုင္ေနၾကတယ္။ ကမၻာတ၀ွမ္းမွာရွိတဲ့ အိမ္ေထာင္ရွင္အမ်ားစု ဟာ လိင္ဆက္ဆံရာမွာ အကာအကြယ္ျဖစ္ေစမယ့္ ကြန္ဒံုး အသံုးျပဳမႈအေတာ့္ကိုနည္းပါးျခင္း၊ ဆန္႔က်င္ ဖက္ လိင္ကိုဆြဲေဆာင္ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ အိမ္ေထာင္သည္အမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္အရဆိုရင္ တလင္ တမယားစနစ္ကို လက္ခံက်င့္သံုးတဲ့ သူတို႔ရဲ႕အိမ္ေထာင္သည္ လင္ေယာက်္ားေတြအေနနဲ႔ HIV/AIDS ေရာဂါကူးစက္မႈႏႈန္း ပိုမိုျမင့္မားတယ္လို႔ဆိုထားတယ္။

ဆယ္ေက်ာ္သက္ လက္ထပ္ထိမ္းျမားမႈ အဆံုးသတ္ေစမည့္ နည္းဗ်ဴဟာမ်ား…
ေတြ႔ရွိခ်က္ အေထာက္အထားေတြအရေတာ့ ပညာေရးေရခ်ိ္န္ရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြဟာ ငယ္ငယ္ရြယ္ ရြယ္နဲ႔ အိမ္ေထာင္ရက္သားက်တာ အေတာ့္ကိုနည္းတာေတြ႔ရတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္ရြယ္ေယာက်္ား ေလးႏွင့္ မိန္းကေလးအမ်ားစုကို လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္းမျပဳပဲ ပညာေရးလမ္းေၾကာင္း ေပၚ ဦးတည္ၿပီး တစုိက္မတ္မတ္ ဆံုးခန္းတိုင္ေအာင္ အေရာက္လွမ္းႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အရြယ္ လက္ထပ္မႈႏႈန္းထား ေလ်ာ့က်သြားမွာအမွန္ပဲ။ ဥပေဒေၾကာင္းရပဲျဖစ္ေစ၊ စီမံကိန္းတရပ္အေန နဲ႔ျဖစ္ေစ အေျခခံပညာအဆင့္ကို မသင္မေနရ ပညာေရးစနစ္နဲ႔ အခမဲ႔ပညာေရးစနစ္ျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစား အေကာင္အထည္ေဖာ္ တိုးခ်ဲ႕ၿပီးလုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ရလဒ္အေနနဲ႔ကေတာ့ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ အိမ္ ေထာင္ျပဳမည့္ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ ႏႈန္းထားေလ်ာ့က်သြားမွာကေတာ့ သိသာထင္ရွားတယ္။ မိန္းခေလး ေတြအေနနဲ႔ အခ်ိန္မတန္မွီထိမ္းျမား လက္ထပ္ဖို႔ရာအတြက္ တစံုတရာေသာ ကာလအတိုင္း အတာတခု ထိ ရွည္ၾကာသြားဖို႔ရာအတြက္ အေကာင္းဆံုးနည္းဗ်ဴဟာကေတာ့ မသင္မေနရပညာေရး စနစ္ကို က်ယ္ ျပန္႔စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ပဲ ျဖစ္တယ္။

စတင္လူလားေျမာက္ခ်ိန္ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ရက္သားက်မည့္အခ်ိန္ ကြာဟေအာင္ ဘ၀အာမခံခ်က္ရွိမယ့္ သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းမႈ အစီအမံေတြနဲ႔ အခြင့္အလမ္းေတြကို ေထာက္ပံ့ကူညီဖို႔ရာ အေရးပါလွတယ္။ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ကာလအတြင္း လက္ထပ္ထိမ္းျမားျခင္းမွ ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ရာ ဒီနည္းလမ္းအသံုး ျပဳဖို႔ လိုအပ္သည့္အတြက္ လက္ထပ္ၿပီးသား ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ မိန္းကေလးေတြနဲ႔ အမ်ဳိးအမီး ေတြအတြက္ အတိုင္းအတာတခုထိ ပညာေရးေရခ်ိန္ရွိဖို႔နဲ႔ သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းႏိုင္ဖို႔ရာ အတတ္ပညာ ကို ကၽြမ္းက်င္ျဖည့္စည္းထားဖို႔ မျဖစ္မေနလိုကို လိုအပ္တယ္။

မိန္းကေလးေတြကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ရာ သမဂၢေတြ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ထားရမယ္။ မိခင္ဘ၀ ကို ေစာစီးစြာေရာက္လာရသည့္အတြက္ ပညာေရးပိုင္းဆိုင္ရာ အားနည္းခ်ဳိ႕ယြင္းမႈေၾကာင့္ ငယ္ရြယ္တဲ့ မိန္းကေလးေတြရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်ဆင္းမႈဟာ အေတာ္ေလးကို အထူးဂရုျပဳရမွာျဖစ္တယ္။ ပဋိသေႏၶတားတဲ့ နည္းလမ္းကိုအသံုးျပဳၿပီး ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမယ္ဆိုရင္ေတာ့ တိုးတက္မႈတစံုတရာ ေတာ့ ရႏိုင္ေကာင္းပါရဲ႕။

အိမ္တြင္း အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အသိပညာေပး လုပ္ေဆာင္မႈ ေတြ ရွိသင့္တယ္ အထူးသျဖင့္ ၁၈ ႏွစ္ မတိုင္မွီ အိမ္ေထာင္ရက္သားက်ေနတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြကို အ ဓိကဦးတည္ထားၿပီး တုိင္ပင္ေဆြးေႏြး ဖလွယ္မႈေတြလုပ္ေဆာင္ရမွာျဖစ္တယ္။ တိုင္းႏိုင္ငံအသီးသီးမွာ ရွိ ေနတဲ့ အရြယ္မေရာက္ေသးတဲ့ ကေလးေတြရဲ႕လက္ထပ္မႈကို ေဖာ္ျပတဲ့ပံုအရ အစီအစဥ္သစ္ေတြနဲ႔ ႀကိဳ တင္ကာကြယ္မႈကို လုပ္ေဆာင္ဖို႔ဆံုးျဖတ္ၿပီးၿပီဆိုရင္ျဖင့္ ကေလးေတြရဲ႕ လက္ထပ္မႈႏႈန္းထားဟာ ေလ်ာ့ က်သြားၿပီး အနာဂတ္ကာလတခုမွာေတာ့ျဖင့္ တိုးတက္မႈလမ္းေၾကာင္းကို ဦးတည္သြားႏိုင္ေကာင္းပါရဲ႕။

ဒီ့ထက္ပိုၿပီးက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အခ်က္အလက္ေတြစုေဆာင္း သုေသတန ျပဳလုပ္သင့္တာကအမ်ဳိး သားေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ထိခိုက္ဆံုး႐ွံဳးမႈအေၾကာင္းေတြကိုေပါ့။ ၀ယ္လိုအားနဲ႔ ေရာင္းလိုအားအျပန္အ လွန္ အဆက္အစပ္လိုပဲ ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးေတြရဲ႕လက္ထပ္ထိမ္းျမားမႈကို သိသာထင္ရွားေအာင္ ေသ ခ်ာဆန္းစစ္ လုပ္ေဆာင္မႈလို႔ဆိုရမယ့္ အိမ္ေထာင္စုေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ကေလးေတြ ဘာေၾကာင့္ ထိမ္းျမား လက္ထပ္သလဲဆိုတာနဲ႔ အမ်ဳိးသားေတြဟာ ဘာအေၾကာင္းေၾကာင့္ ငယ္ရြယ္သူေတြကို သတို႔သမီး အ ေလာင္းအလ်ာအျဖစ္ေရြးခ်ယ္ ဆံုးျဖတ္ၾကသလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ကို အတိအက် ေသခ်ာစံုစမ္း စစ္ေဆးႏိုင္မွသာ မွန္ကန္တဲ့ နည္းဗ်ဴဟာတရပ္ကို ခ်မွတ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွျဖစ္ တယ္။

မန္ဇူး(ဘာသာျပန္သည္)

Reference; Unicef
Childinfo
Monitoring the Situation of Children and Women
http://www.childinfo.org/marriage.html

Read More...

Summary only...

ျမန္မာ့ေရႊ႔႕ေျပာင္းေက်ာင္းဆရာ (သုိ႔မဟုတ္) အငွားေျမက ဥယ်ာဥ္မွဴး

ၾကယ္စင္ေတြ မေတာက္ပႏုိင္ေတာ့တဲ့
ေကာင္းကင္ႀကီးေအာက္က
မ်ဳိးေစ့ေတြ လြင့္္စင္ေနတဲ့
ဥယ်ာဥ္ရဲ႕ အျပင္ဘက္မွာ
ပန္းပ်ဳိးေသာ လက္ပုိင္ရွင္ဟာ
တေန႔ေန႔ဆုိတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းေတြကုိ
ပီတိေတြနဲ႔ ေရာမ်ဳိခ်ရင္း
ေဟာဒီ ကုိယ္ပုိင္မဟုတ္တဲ့ အငွားေျမမွာ
မ်ဳိးေစ့ေတြ ခ်စုိက္ေနရတယ္။

စစ္မုန္းေသြး (SAW)
(၂၀၀၉ ေအာက္တုိ္ဘာ ( ၅ ) ရက္ ကမာၻ႔ဆရာမ်ားေန႔ ဂုဏ္ျပဳ အမွတ္တရ)

Read More...

Summary only...

ကၽြန္ေတာ့္လက္က က်ေပ်ာက္သြားတဲ့ လ တစင္း

မုိးကေလးေတြ တဖဲြဖဲြရြာ ေက်ာင္းျပန္ဖြင့္စမွာ …
သူငယ္ခ်င္းေတြ ျပန္ဆုံေတြ႔ ဒုိ႔တေတြ ေပ်ာ္တယ္ေဟ့ …
ေဟ့ ဒုိ႔တေတြ ေပ်ာ္တယ္ေဟ့ …

ေက်ာင္းျပန္ဖြင့္ရက္၏ နံက္ခင္းျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ကၽြန္ ေတာ္တုိ႔ SAW အထက္တန္းေက်ာင္းတြင္ အျဖဴ အ ျပာေလးမ်ား သစ္လြင္ေတာက္ပၿပီး တက္ႂကြေနၾက သည္။ အတန္းငယ္ေလးမ်ားဆီမွ ကဗ်ာဆုိသံမ်ား တ ပုဒ္ၿပီး တပုဒ္ပ်ံ႕လြင့္ေနၿပီး တခ်ဳိ႕အတန္ႀကီးမ်ား ဘက္တြင္ေတာ့ မိတ္ဆက္ျခင္းမ်ား စာသင္ခန္းတြင္ လုိအပ္သည့္ ေျမပုံကားခ်ပ္မ်ား အျခားသင္ေထာက္ ကူ႐ုပ္ပုံကားခ်ပ္မ်ားနဲ႔ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူမ်ား ေရးဆဲြထားေသာ လက္ေရြးစင္ ပန္းခ်ီကားေဟာင္း မ်ား စသည္တုိ႔ကုိ တပ္ဆင္ေနရာခ်ေနၾကသည္။ ႏွစ္ လ ခြဲခန္႔ တိတ္ဆိတ္ၿငိမ္သက္ေနခဲ့ေသာေက်ာင္းသည္ အခုေတာ့ သူ႔ရင္ခြင္တြင္ ပညာအေမြေပးသူ ပညာ အေမြဆက္ခံသူတုိ႔ႏွင့္ ျပည့္ႏွက္လုိ႔ အသက္၀င္လႈပ္ရွားေနခဲ့ၿပီး။

စာသင္ခန္းတခန္းစီကုိ အေျခအေန လွည့္လည္ၾကည့္ရင္း ကုိးတန္းအခန္းအေရာက္တြင္ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ား၏ မ်က္ႏွာမ်ားကုိ ကၽြန္ေတာ္တေယာက္ၿပီးတေယာက္ ေသျခာစြာ ၾကည့္ေနမိသည္။ မ ႏွစ္က ဒီေက်ာင္းက ရွစ္တန္းေအာင္ခဲ့ေသာ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူအမ်ားစုႏွင့္ အခုမွေတြ႔ဖူးေသာ ေက်ာင္းသားေက်ာင္းသူ အသစ္ငါးေယာက္၊ အေခါက္ေခါက္အခါခါ ျပန္ၾကည့္မိသည္။ အထူးသျဖင့္ အ ေရွ႕ဆုံးအတန္းဆီ၊ ရင္ထဲတြင္ဟာသြားသည္။ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ားဆီမွ အၾကည့္ကုိခြာၿပီး ပန္း ခ်ီကားမ်ားရွိရာသုိ႔ ေလွ်ာက္သြားလုိက္သည္။ အလြတ္ရေနၿပီျဖစ္ေသာ ပန္းခ်ီကားတခ်က္အေရွ႕ ေတြ ေ၀စြာရပ္ရင္း ပန္းခ်ီကားေထာင့္အစြန္းမွ နာမည္ကုိ ရင္ထဲမွာ ပဲ့တင္ထပ္ေနေအာင္ ေအာ္ေခၚေနမိ သည္။

မစႏၵာလင္း
စႏၵာလင္း
စႏၵာလင္း ကေလးေရ …

“ဆရာ ဒီမွာၾကည့္ပါအုံး သမီးဆဲြထားတဲ့ပုံ လွတယ္မဟုတ္လား”
“ဟာ ဟုတ္ပ ၾကည့္စမ္း ၾကက္ဥေၾကာ္ပုံေတြ လွတယ္ လွတယ္”
“အား ဆရာကလည္း ေသျခာၾကည့္ပါအုံး ဒါေနၾကာပန္းပုံေလ”
ပန္းခ်ီကားကုိ မ်က္စိနားသုိ႔ ထုိးျပသည္။
“ေၾသာ္ ေအး တူေတာ့တူပါတယ္လုိ႔ ေဆာရီးေဆာရီး ဒါမ်ဳိးေနၾကာပန္း ဆရာမွ အျပင္မွာ မျမင္ဖူးတာ”
ပန္းခ်ီကားကုိ ယူ၍ ေသျခာစြာ ၾကည့္ေပးေနလုိက္သည္။
“ဘယ္ျမင္ဖူးမလဲ ဆရာရဲ႕ အဲဒါ ဗင္ဆင့္ဗန္ဂုိရဲ႕ ေနၾကပန္းေလ၊ သူမ်ားေတြ ေဒၚလာအမ်ားႀကီး ေပး၀ယ္ တာေတာင္ မရဘူတဲ့”

ၾကားဖူးသားပဲ ဒီစကားကုိ လြန္ခဲ့တဲ့အပတ္က ပန္းခ်ီဆရာက ပန္းခ်ီသင္ရင္းနဲ႔ သူတု႔ိအတန္းမွာ ေျပာ သြားတာ၊ အဲဒီေန႔ကတည္းက ဗန္ဂုိစာအုပ္ကုိ သူငွားေနတာေလ။

“အခု သမီးက ဘယ္ေလာက္နဲ႔ ေလလံတင္မွာလဲ ဆရာ့မွာ ေဒၚလာေတာ့ မရွိဘူးေနာ္”
သူမရယ္ေနသည္ ၿပီးမွ

“မဟုတ္ပါဘူးဆရာရဲ႕ ဆရာ့အခန္းမွာ ကပ္ဘုိ႔ သက္သက္ဆဲြလာတာ”

ကၽြန္ေတာ္ေနထုိင္ေသာ ေဘာ္ဒါေဆာင္ အခန္းက်ဥ္းေလးရဲ႕နံရံတြင္ ေနထြက္ေနေသာ ေတာင္တန္းပုံ၊ ပန္းပုံ၊ ဂါ၀န္းႏွင့္ မိန္းခေလးပုံ၊ ၀လံုးမ်ားမ်ဥ္းေၾကာင္းမ်ားရႈပ္ေထြးေနေသာ စပုိက္တာမန္းပုံ၊ စက္႐ုပ္ပုံ၊ သရဲပုံ စသည့္ကေလးမ်ား၏ လက္ရာ ပန္းခ်ီကားမ်ားရွိသည္။ ပန္းခ်ီကားအားလုံးလုိလုိဟာ ကေလး ဆန္းစြာ လွပေနၾကၿပီး ထုိပန္းခ်ီကားမ်ားၾကားမွာ ပညာရွင္ဆန္စြာ ခန္းညားေသာ ပန္းခ်ီကားႏွစ္ခ်ပ္ လည္းရွိသည္။ အနီးအေ၀း၊ အလင္းအေမွာင္စႏွစ္ကုိ သုံးထားေသာ ပုဂံေရွးေဟာင္းဘုရားမ်ားပုံႏွင့္ ပိရ မစ္ပုံတုိ႔ျဖစ္သည္။ ထုိပန္ခ်ီကားႏွစ္ခ်ပ္လုံးမွာ ဒီ မဗန္ဂုိေလး ေရးဆဲြထားေသာ ကားမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။ ယၡဳပုံလည္း သူမအားစုိက္ထားမွန္း သိသာသည္။

“ဆရာေနာက္တာေနာ္သမီး ဒီပုံက အရမ္းေကာင္းတယ္ ဆရာေဘာင္ကြတ္ၿပီး စာသင္ခန္းထဲမွာ ခ်ိတ္ ထားေပးမယ္ ဧည့္သည္ေတြ ဘာေတြလာရင္ ႂကြားလုိ႔ ရတာေပါ့”
သူမ ေက်နပ္ေပ်ာ္ရႊင္သြားသည္။
“ေကာင္းတယ္ဆရာ ေကာင္းတယ္”


စႏၵာလင္း
လင္းလက္ေနေသာလမင္းလုိ႔ အဓိပၸါယ္ရတဲ့ နာမည္ပုိင္ရွင္ေက်ာင္းသူေလး သူမ ျမန္မာျပည္တြင္ ဒုတိ ယတန္းအထိ ေက်ာင္းေနခဲ့ရၿပီး မိဘမ်ားအဆင္မေျပျဖစ္တာ ကြာရွင္းျပတ္စဲခဲ့ေသာေၾကာင့္ သူမႏွင့္ သူမ၏ညီမငယ္မွာ အေမျဖစ္သူႏွင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕သုိ႔ ေရာက္လာခဲ့သည္။ မဲေဆာက္တ၀ုိက္ တြင္ ၾကံဳရာက်ပန္းးအလုပ္ကုိ လုပ္ကုိင္ေနရင္း ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေက်ာင္းႏွင့္ အဆက္အသြယ္ရကာ ေရာက္ လာခဲ့သည္။ အေမျဖစ္သူမွာ အလုပ္ကုိင္ႏွင့္ ေနရာထုိင္အခင္းအတည္တက် မရွိေသးေသာေၾကာင့္ သူမ ကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေဂဟာတြင္ အေဆာင္ေန၍ ေက်ာင္းတက္ရန္ အပ္ထားခဲ့သည္။ သူမသည္ ပညာကုိ အလြန္လုိလား၍ ႀကိဳးလည္းႀကိဳးစားသည္။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ေက်ာင္းတြင္ တတိယတန္းမွစတက္ၿပီး အ႒မတန္းအထိကုိ အဆင့္မ်ားႏွင့္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ သည္။ ပန္းခ်ီႏွင့္ ဂီတဘက္တြင္လည္း ထူးခၽြန္ေသား ေက်ာင္းသူ ျဖစ္သည္။ သူမ ဆ႒မတန္းတက္ေန စဥ္အတြင္းက သူမအေမသည္ အလုပ္ရွင္ထုိင္းအဘုိးႀကီးတေယာက္ႏွင့္ လက္ထပ္လုိက္၍ အုိးအိမ္အ တည္တက် ရရွိသြားသည္။ သူမအေမႏွင့္ ထိုထုိင္းအဘိုးႀကီးမွာ အသက္ႏွစ္ဆယ္ခန္႔ကြာသည္။ ေက်ာင္းရက္ရွည္ပိတ္ရက္မ်ားတြင္ မဲေဆာက္ႏွင့္ ကီလုိေလးဆယ္ခန္႔ေ၀းေသာ ဖုတ္ဖရရွိ သူမအေမႏွင့္ ညီမေလးထံသုိ႔ သူမ သြားေရာက္လည္ပတ္ေလ့ရွိသည္။

သူမရွစ္တန္းႏွစ္က တေန႔ေသာ ေက်ာင္းဖြင့္ရက္တြင္ သူမထံသုိ႔ အလြန္တရာလုိက္ဖက္ မညီေသာ စုံတဲြ တတဲြဆုိင္ကယ္ႏွင့္ လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့သည္။ အသက္သုံးဆယ္ေက်ာ္ခန္႔ရွိေသာ ဗုိက္ပူပူ ထုိင္း အမ်ဳိးသားတေယာက္ႏွင့္ ဆယ့္ေလးႏွစ္ခန္႔သာ ရွိၿပီး ထုိင္းမိန္းမေလးမ်ားစတုိင္ ၀တ္ဆင္ထားသည့္ ျမန္ မာမေလးတေယာက္ သူမႏွင့္ ရယ္ရယ္ေမာေမာ စကားေတြေျပာေနၾကသည္။ သူမက စကားေျပာေန ရင္း ဆိုင္ကယ္အသစ္ႀကီးကုိ ခဏခဏကုိၾကည့္ေနသည္ကုိ ေတြ႔ရသည္၊ စကားေျပာၿပီးအျပန္တြင္ ထုိင္းစတုိင္နဲ႔ေကာင္မေလးက ဆုိင္ကယ္ကုိအေနာက္က မစီးပဲဆုိင္ကယ္ေမာင္းသူ ထုိင္းအမ်ဳိးသား၏ အေရွ႕ရင္ခြင္ထဲက ေပ်ာ္ရႊင္စြာစီး၍ ထြက္သြားၾကသည္။ သူမ ေက်ာင္းထဲသုိ႔ ျပန္၀င္အလာတြင္ ကၽြန္ ေတာ္လွမ္းေမးလုိက္သည္။

“စႏၵာလင္း ဘယ္သြားတာလဲ”
“ဧည့္သည္ သြားေတြ႕တာပါဆရာ”
“ဧည့္သည္ေတြက ဘယ္သူေတြလဲ”
သူမခ်က္ခ်င္းျပန္မေျဖ မ်က္ႏွာအနည္းငယ္ပ်က္သြားတာကုိ သတိထားလုိက္မိသည္။ ၿပီးမွ အသံတိမ္ တိမ္ႏွင့္ …
“သမီးညီမေလးပါ”
“ဘာ”
ကၽြန္ေတာ့္အသံအနည္းငယ္ မာေက်ာက်ယ္ေလာင္သြားခဲ့မည္ ထင္သည္။
သူမ ခ်ာခနဲ လွည့္ထြက္၍ အတန္းထဲသုိ႔ ၀င္သြားသည္။

မိဘမ်ားသည္ ကေလးမ်ားအတြက္ အေကာင္းဆုံးအုပ္ထိန္းသူ ျဖစ္သည္။
ကေလးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးဥပေဒ

မႏွစ္က ဒီလုိေက်ာင္းဖြင့္စရက္၏ေနခင္း ထမင္းစားခ်ိန္တြင္ ကုိးတန္းအခန္း၌ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ အျခား ဆရာ ႏွစ္ေယာက္ထမင္းအတူစားေနရင္း ေဘးနားမွ ေက်ာင္းသူတသုိက္ထမင္းစားရင္း ေႏြရာသီ ေက်ာင္းပိတ္ရက္က အေၾကာင္းမ်ားေျပာေနၾကသည္ကုိ နားစြင့္ေနမိသည္။

“နင္တုိ႔သိလား ငါ့ညီမေလးမွာေလ အလွျပင္ပစၥၫ္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္ အ၀တ္စားေတြကလဲ မုိက္မွ မုိက္ပဲ၊ ငါ့အေမက ငါ့ကုိ ေနာက္တယ္သိလား နင္အဲဒါေတြ လုိခ်င္ရင္ အိမ္ေရွ႕အိမ္က ထုိင္းနဲ႔ ယူလုိက္ ပါလားတဲ့ ဟီဟိ.. အဲဒီထုိင္းႀကီးကလည္း အားေနရင္ ငါကိုပဲ လုိက္ၾကည့္ေနတယ္ …”

ကၽြန္ေတာ္ဆက္နားေထာင္၍ မရေတာ့ ဒီတေခါက္သူမအေမဆီက ျပန္လာၿပီးကတည္းက သူမေျပာင္း လဲလာသည္။ ဆံပင္ကုိ ေျဖာင့္စင္းထားၿပီး အရင္ကထက္ မ်က္ႏွာကုိ ပုိခ်ယ္သလာသည္။

“စႏၵာလင္း ဆရာတုိ႔၀ုိင္းကုိ ခဏလာပါအုံး ဒီမွာဟင္းေကာင္းလု႔ိ”
သူမစားလက္စ ထမင္းခ်ဳိင့္ေလးကုိကိုင္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တုိ႔၀ုိင္းသုိ႔ ကူးလာသည္။

“သမီးဒီေက်ာင္းပိတ္ရက္မွာ ပန္းခ်ီဆဲြျဖစ္ေသးလား”
“မဆဲြျဖစ္ဘူးဆရာ အေမ့ဆီသြားလည္ေနလုိ႔”
“သမီးအေမတုိ႔ေကာ ေနေကာင္းၾကရဲ႕လား”
“ဟုတ္ကဲ့ ေကာင္းပါတယ္”
“သမီးညီမေလး အိမ္ေထာင္က်သြားၿပီးဆုိ”
သူမ ခဏၿငိမ္သက္သြားသည္၊ ၿပီးမွ ေခါင္းညိတ္ျပသည္။
“သမီးအသက္က အခုဆယ့္ေျခာက္ႏွစ္ဆုိေတာ့ သမီးညီမအသက္က”
သူမမ်က္ႏွာပ်က္သြားသည္ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔၀ုိင္းမွ ထထြက္သြားသည္၊ ကၽြန္ေတာ္လည္း ထမင္း ဆက္စား၍ မရေတာ့၊ ကၽြန္ေတာ္မွားသြားၿပီးလား၊ မေမးသင့္တဲ့ေမးခြန္းေတြကုိ ကၽြန္ေတာ္ေမးမိခဲ့ပါသ လား၊ သူမကုိ ကၽြန္ေတာ္စကားေျပာေနစဥ္အတြင္း ကၽြန္ေတာ္မ်က္ႏွာႏွင့္ အသံေတြ ဘယ္လုိပုံစံရိွေနခဲ့ သလဲ၊ ကၽြန္ေတာ္သတိမထားမိခဲ့၊ ကၽြန္ေတာ္အာ႐ုံထဲတြင္ေတာ့ ထုိင္းအဘုိးႀကီးႏွင့္ လက္ထပ္လုိက္ ေသာ သူမအေမ၊ ဆယ့္ေလးႏွစ္ခန္႔သာ ရွိေသးေသာ သမီးငယ္ကုိ အသက္ႀကီးႀကီး ထုိင္းအမ်ဳိးသားႏွင့္ လက္ထပ္ေပးခဲ့သူ၊ ပညာေကာင္းစြာ မသင္ၾကားခဲ့ရေသာ သူမရဲ႕ညီမငယ္ …
“နင္ အဲဒါေတြလုိခ်င္ရင္ အိမ္ေရွ႕အိမ္က ထုိင္းနဲ႔ ယူလုိက္ပါလား”
ဆုိတဲ့စကား မၾကာခင္မွာ ဖူးပြင့္လာေတာ့မည့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႏွစ္ရွည္လမ်ား ပ်ဳိးလားခဲ့သည့္ ပန္း ကၽြန္ ေတာ့္ ရင္ထဲ မြန္းက်ပ္လာသည္။

ထုိအခ်ိန္မွစ၍ ဆရာရင္းႏွင့္ တပည့္ရင္းျဖစ္ေသာ လက္ေထာက္ေက်ာင္းအုပ္ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ ကုိးတန္း ေက်ာင္းသူ သူမတုိ႔ ဆက္ဆံေရးသိပ္မေကာင္းမြန္ေတာ့၊ ေက်ာင္းစာသင္ခ်ိန္မွအပ က်န္အခ်ိန္မ်ားတြင္ ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေရွာင္လာခဲ့သည္။ ကၽြန္ေတာ့္မွေတာ့ သူမအတြက္ စကားလုံးေတြ ရင္ႏွင့္မဆံ့ အခ်ိန္ကုိ သာ ေစာင့္စားေနရသည္။ သူမေနေသာ မိန္ခေလးေဂဟာသုိ႔ ေယာက္က်ားေလးမ်ားသြားလာေလ့ မရွိ ေသာေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္လည္ မသြားျဖစ္ခ့ဲ။ ဒီလုိနဲ႔ ပထမအစမ္းေျဖဆုိမယ့္ ကာလကိုေရာက္ရွိခဲ့သည္။ စာေမးပဲြေျဖဆုိၿပီး သီတင္းကၽြတ္ေက်ာင္းပိတ္ရက္တြင္ သူမအေမထံသုိ႔ အလည္သြားသည္ဟု သိရ သည္။ ကၽြန္ေတာ္မိန္းခေလးေဂဟာ တာ၀န္ခံဆရာမဆီသုိ႔ ဖုန္းဆက္ ေမးၾကည့္ေတာ့ …

“မလႊတ္လုိ႔ရမလားဆရာ စာေမးပဲြ မေျဖခင္ကတည္းက သူအေမက တဂြမ္ဂြမ္နဲ႔ ဖုန္းဆက္ေနတာ၊ သူ ကလည္း သြားခ်င္ေနတာေလ၊ ကေလးေတြက သိတဲ့အတုိင္းပဲ ကုိယ္ကသာ သံေယာဇဥ္တြယ္ေနတာ သူတုိ႔အေဖအေမေတြ လာေခၚလုိ႔ကေတာ့ ေကာက္ေကာက္ပါေအာင္ လုိက္သြားလုိက္ၾကတာ ျပန္ ေတာင္ လွည့္မၾကည့္ဘူး” တဲ့

ဖုန္းခ်အၿပီး ကၽြန္ေတာ့္ရင္ထဲ့မွာ တမ်ဳိးႀကီး ျဖစ္ေနသည္၊ သူမအတြက္ တစုံတခုကုိ စုိးရႊံ႕ေနသလုိမ်ဳိး၊ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ေလ သူမျပန္လာရင္ေတာ့ သူမသေဘာက်တတ္တဲ့ ေရာင္စုံဗူးေကာင္းေကာင္းေလး တဗူး ေလာက္ေပးၿပီး ျပန္ခ်ဥ္းကပ္ရမည္၊ ၿပီးရင္ ပညာေရးကုိပဲ ဦးစားေပးၿပီး ဆက္ႀကိဳးစားသြားဘုိ႔နဲ႔ ေအာင္ ျမင္မႈဟာ လက္တကမ္းေလာက္မွာပဲ ရွိေတာ့တဲ့အေၾကာင္း သူမ လက္ခံႏုိင္မည္စကားလုံးမ်ားႏွင့္ ဆုံးမ မည္၊ သူမႏွင့္စကားေျပာသည့္အခါ မ်က္ႏွာႏွင့္ အသံကုိလည္း တင္းတင္းႀကီးျဖစ္မေနေအာင္ သတိထား ရမည္။

ေက်ာင္းဆယ္ရက္ပိတ္၍ ျပန္ဖြင့္သည္ သူမေရာက္မလာေသး၊ တေန႔ျပန္ေရာက္လာႏုိးႏွင့္ ေမွ်ာ္ေနမိ သည္။ ဒုတိယအစမ္းပင္ ေျဖဆုိၿပီး ခရစၥမတ္ႏွင့္ ႏွစ္သစ္ကးူေက်ာင္းပိတ္သည္။ သူမျပန္ေရာက္မလာခဲ့။ အတန္းတင္ စာေမးပဲြႀကီး ေျဖဆုိသည္အထိ သူမကုိ မေတြ႔ရေတာ့။ အခုေက်ာင္းေတာင္ အသစ္ျပန္ဖြင့္ ေနၿပီး…

“မင္းဘာလုိ႔ျပန္မလာတာလဲ စႏၵာလင္း ကေလးရယ္ ၾကယ္စင္ေတြထက္လင္းလက္ေတာ့မယ့္မင္းရဲ႕ ဘ ၀ အခုဘယ္ေနရာမွာမ်ားေရာက္ေနလဲကြယ္ အမ်ားအတြက္ေအးျမတဲ့ ေရာင္စင္ေတြကုိ မျဖန္႔က်က္ ႏုိင္ရင္ေတာင္ ေရာက္တဲ့ေနရာမွာ မင္းဘ၀ေလးတခုေတာ့ ေအးျမေတာက္ပစြာ လင္းလက္ႏုိင္ပါေစကြာ တကယ္လုိ႔မ်ား မေတြးေကာင္းမထင္ေကာင္း မင္းဘ၀မွာ အဆင္မေျပမႈေတြနဲ႔ အရမ္းမြန္းက်ပ္ၿပီး ေလာ ကႀကီးရဲ႕ မာယာတိမ္တုိက္ေတြထဲက လြတ္ေျမာက္ခ်င္တဲ့ တေန႔ၾကရင္ မင္းနားခုိသြားခဲ့ဖူးတဲ့ ေဟာဒီ ေက်ာင္းနဲ႔ေဂဟာဆီကုိ ျပန္လာခဲ့ပါကေလးရယ္၊ ဆရာတုိ႔အၿမဲတမ္း ေစာင့္ႀကိဳေနပါတယ္”

“ကလင္ ကလင္ ကလင္ ကလင္ ကလင္ ကလင္ ကလင္”

ကၽြန္ေတာ္ မည္မွ်အေတြးကၽြံေနသည္မသိ အခ်ိန္ေျပာင္းေခါင္းေလာင္းသံၾကားမွ ေနၾကာပန္းပုံပန္းခ်ီ ကားခ်ပ္ေရွ႕မွခြာ၍ ေက်ာင္း႐ုံးခန္းဘက္သုိ႔ ထြက္လာခဲ့သည္။ လမ္းေလွ်ာက္ေနရင္း သူငယ္ခ်င္းကဗ်ာ ဆရာ တေယာက္ရဲ႕ ကဗ်ာေလးကုိ အမွတ္ရလုိက္မိသည္။

တကယ္ေတာ့
ဆရာဆုိတာ ခေရပင္ႀကီးလုိပါပဲ
ပန္းခ်စ္တတ္သူတစု ခေရေတြစုၿပီး ျပန္သြားခ်ိန္မွာ
ခေရပင္ႀကီးခမ်ာ မေပ်ာ္ႏုိင္ရွာပါဘူး
ဘာတတ္ႏုိင္မွာလဲေလ
သူ႔ရဲ႕ရနံေတြကုိ ေနာက္ဆုံးလက္ေဆာင္အျဖစ္ထည့္ေပးၿပီး
က်န္ရစ္ေနခဲ့ရ႐ုံေပါ့။ ။

စစ္မုန္းေသြး (SAW)
(၂၀၀၉ ေအာက္တုိ္ဘာ ( ၅ ) ရက္ ကမာၻ႔ဆရာမ်ားေန႔ဂုဏ္ျပဳ )

Read More...

Summary only...

မဲေဆာက္ၿမိဳ႕ ေတာရေက်ာင္း စုေပါင္းမဟာဘံုကထိန္ပြဲ

Read More...

Summary only...